There is no second, Your Majesty...

AmericaNog 4 dagen en de America's Cup Match gaat van start in Valencia. Ter opwarming een 4 daags overzicht van de America's Cup soap van vroeger tot nu.
Twee steenrijke multi-miljardairs zorgen ervoor dat het traditionele America’s Cup circus zoals we dat kennen van de vorige edities, even in de stallen blijft. In plaats van match racing in AC-90 boten krijgen we weer een America’s Cup volgens de ‘Deed of Gift’. Met dit document stelden de partners van het syndicaat dat in 1851 de One Hundred Guinea Cup rond het eiland Wight won met hun schoener America, de tot America’s Cup omgedoopte aartslelijke zilveren beker ter beschikking aan de winnaar van de wedstrijden, zoals bepaald in die Deed of Gift.

In plaats van Wight en de pluchen zetels van de Royal Yacht Squadron in Cowes werd nu de New York Yacht Club de nieuwe uitvalsbasis van de Cup. Als je ooit eens alle maquettes van de winnende boten wil zien, dan moet je in de NYYC zijn.

Het duurde 19 jaar eer de Engelsen bekomen waren van de schok: in 1870 pas stuurden ze de 108 voet lange Cambria over de Atlantische Oceaan, maar deze verloor kansloos van de Magic. Een traditie werd gezet: het zou nog 132 jaar duren eer de Cup uit Amerikaanse handen gerukt werd…

Shamrock V in het droogdokShamrock V in het droogdokDe America’s Cup zorgde in de loop der jaren voor spectaculaire jachten, en een persoonlijk hoogtepunt vind ik toch de J-Class die tussen 1930 en 1937 de dienst uitmaakte. Het was meteen gedaan met gaffeltuigen, boegsprieten en ellenlange gieken. In de plaats daarvan kwam het veel efficiëntere marconituig met één (gigantische) mast op een 120 voetsromp waarop de eerste coffee-grinders hun intrede maakten (een ontwerp van de Belg Frank Murdoch). Namen als Enterprise, Endeavour, Velsheda, Shamrock V en de Ranger zeilden zich de geschiedenisboeken in.

Na de Tweede Wereldoorlog, om de kosten wat te drukken, kwamen de heren overeen om gebruik te maken van de toen populaire twaalfmeter-klasse. Daarvoor werd in 1958 de Deed of Gift aangepast. Vanaf 1967 werd door verschillende uitdagers een afvalreeks gezeild, waarvan de winnaar het dan mocht opnemen tegen de Amerikaanse verdediger. Tot in 1983 werkte dat systeem perfect in het voordeel van de Amerikanen, want in dat jaar ontfutselden een stel kangoeroes met een revolutionaire kiel (van Nederlandse origine volgens sommigen) de Cup uit de Amerikaanse handen.

Aartslelijke America's Cup bekerAartslelijke America's Cup bekerIn 1988 wonnen de Amerikanen de Cup al terug nadat de Australische Kookaburra ferm op zijn donder kreeg van Mister America’s Cup Dennis Conner. In de finale van de Challengers die hieraan vooraf was gegaan, had Big Bad Dennis eerst moeten afrekenen met de Kiwi Magic, geschipperd door Chris Dickson. De eigenaar van het Nieuwzeelandse syndicaat, de bankier Sir Michael Fay, werd door de Amerikanen voor valsspeler versleten omdat volgens hen de polyesteren twaalfmeter van Fay niet conform de regels was.

Fay moet lange tenen gehad hebben, want amper enkele maanden na het einde van de laatste finale-wedstrijd zette hij de hele zeilwereld op zijn kop door op de proppen te komen met een challenge volgens de letterlijke tekst van de Deed of Gift: hij daagde de Amerikanen uit met een mega-monohull. Hiermee zette hij vlotjes alle andere teams buitenspel, want teamraces zijn niet voorzien in de Deed. Pech voor Michael, want in San Diego was dat 133 voet lange beest echt geen partij voor de lichte 60-voets Amerikaanse catamaran, die toen al experimenteerde met een vleugelmast, maar voor een conventioneel tuig opteerde om de tegenstander niet nog meer te vernederen...

Team Alinghi in 2003Team Alinghi in 2003Na die schertsvertoning kwamen de zeilende partijen weerom bij elkaar, en werd er besloten om weer teamraces te varen, maar in een nieuw soort boot (de AC-90 klasse) die meer spektakel moest brengen dan de loodzware twaalfmeter-klasse. Dat ging een paar keer goed, de Cup verhuisde van San Diego naar Nieuw Zeeland, en na de overwinning van Team Alinghi in 2003 kwam de Cup voor het eerst weer terug naar Europa.

Teambaas Ernesto B., groot commercieel genie, ging langs bij verschillende burgemeesters van Europese kusthavens om hun vrijgevigheid te testen, en stelde een onafhankelijk managementbureau (nu ja…) aan om de Cupwedstrijden te organiseren. Valencia werd uitverkozen, met de schitterende regatta’s van 2007 als apotheose. Menig Benelux-zeiler is er toen bij geweest.

Alinghi won er weer, en om zich ervan te verzekeren dat zijn geldmolen zou blijven draaien, zorgde Ernesto B. er voor dat wat Spaanse vrienden van hem snel-snel een yachtclubje oprichtten. Hierdoor had Ernesto B. een gedroomde club om tot ‘Challenger of Record’ te benoemen. Een club in die positie vertegenwoordigt de rest van de challengers op bijeenkomsten met de verdedigende yachtclub.

Zo’n Challenger of Record kan namelijk wegen op de besluitvorming bij het organiseren van de Cupwedstrijden, en met vrienden aan tafel is het makkelijker praten, moet Ernesto B. ongetwijfeld gedacht hebben. ‘Over my dead body’ brieste Larry Ellison, big boss bij Oracle, toen hij dat spelletje doorhad. Al jaren poogde hij verwoed om de Cup weer naar de States te halen. De Zwitserse Société Nautique de Genève kreeg naast een reeks aangetekende schrijvens van het leger advocaten van Ellison, ook een uitdaging in de bus van Ellison’s Golden Gate Yacht Club. En wéér volgens de exacte bepalingen van die oude Deed of Gift.

Morgen meer.

Labels

Auteur:

  • entityone

Comments

Voor u geselecteerd: