Protest indienen

Protest indienen tijdens zeilwedstrijden hoor bij het spel. Hier leggen we uit hoe dit in zijn werk gaat, welke regels er aan verbonden zijn en hoe je wint in de protestkamer.

Bij zeilwedstrijden zijn er over het algemeen geen scheidsrechters op het water aanwezig. Wat kan je dus doen als iemand tijdens de wedstrijd een overtreding maakt en zijn strafrondjes niet maakt? Soms is ook niet direkt duidelijk wie de schuldige is. Voor dergelijke situaties kan je protest indienen.

Protest indienen is de mogelijkheid om de vermeende overtreding tegen het wedstrijdreglement door een ander zeiljacht aan een comité van deskundigen voor te leggen. Dit comite "het protestcomité" doet aan de hand van het wedstrijdreglement en de feiten die boven tafel zijn gekomen een uitspraak waarbij de schuldige(n) wordt gestraft. Deze straf bestaat vrijwel altijd uit een diskwalificatie voor de desbetreffende wedstrijd, in sommige gevallen wordt een tijdstraf gegeven.

Hoe protesteer je tegen een ander boot?

Hiervoor bestaan een aantal regels. Een zeiljacht dat meent dat een ander zeiljacht een overtreding tegen de regels van het wedstrijdzeilen begaat of sailing instructions en wil protesteren moet onmiddellijk zijn protestvlag zetten.

De protestvlag is seinvlag B of een rode rechthoekige vlag. Deze vlag moet op een opvallende wijze worden getoond (bijvoorbeeld in het hoofdwant of achterstag) en blijven staan tot na de finish.

Verder dient degene die wil protesteren zijn tegenstander direct hiervan op de hoogte te brengen. Het roepen van het woord "protest" is daarvoor voldoende.

Vervolgens moet binnen een bepaalde tijd na de finish het protest schriftelijk worden ingediend bij de wedstrijdorganisatie. Hiervoor zijn speciale protest formulieren bij de organisatie verkrijgbaar. Op dit formulier dient een aantal gegevens met betrekking tot namen, bootnamen, zeilnummers en dergelijke te worden ingevuld en daarnaast het nummer van het artikel van het wedstrijd reglement dat de tegenstander heeft overtreden. Verder wordt gevraagd naar een aantal situatieschetsen van het voorval en een korte omschrijving. Ook getuigen van het voorval kunnen op dit formulier worden vermeld.

Tot zover de theorie van het protesteren.

Wanneer protesteren?

In sommige situaties ben je verplicht te protesteren. Namelijk wanneer je een andere boot of een merkteken van de baan raakt waarbij je vindt dat het niet jou fout is maar dat je door de fout van een ander in die situatie bent gekomen. Dat wil zeggen je geeft niet op en draait ook geen strafrondje(s). In dat geval moet je protesteren tegen degene die jou door zijn fout in die situatie heeft gebracht omdat je anders zelf gediskwalificeerd wordt. In alle andere gevallen kun je protesteren.

Besef goed dat protesteren een onderdeel van het spel is. Het is gewoon een spelregel die er niet voor niets is. Moet je dan bij iedere vermeende overtreding direct protesteren? Nee, zeker niet. Moet je dan behalve als het niet anders kan ieder protest maar vermijden? Nee, ook dat niet.

Wanneer moet je dan wel protesteren en wanneer niet? Hiervoor is geen vaste regel te geven, dat moet namelijk iedereen voor zichzelf afwegen. Je kunt hier tegenin brengen: "als ik wil protesteren, dan moet ik direkt de protestvlag zetten en heb ik dus weinig tijd om het te overwegen". Dat is niet helemaal waar, want je kunt altijd je protestvlag zetten en je tegenstander aanroepen. Onderweg van de finish naar de haven kun je er nog eens over na denken en dan alsnog besluiten je protest niet in te dienen zonder dat dit enige gevolgen heeft.

Laten we echter een misverstand uit de wereld ruimen en wel dat protesteren onsportief zou zijn. Het is doodgewoon een spelregel, dus ook een onderdeel van het spel. Zelf ben ik er niet voor om bij iedere onvolkomenheid van een zeiler te protesteren. Ik vind het persoonlijk erg van de situatie afhangen:

  • Of iemand bewust het reglement overtreedt of onbewust in een verkeerde situatie verzeild is geraakt.
  • Of iemand bewust grote risico's neemt om verder naar voren te komen of gewoon pech heeft omdat hij door een windshift op het laatste moment de situatie verkeerd heeft ingeschat.

Ook maakt het voor mij verschil of iemand die een vergissing maakt normaliter altijd sportief zeilt of dat hij het nooit al te nauw neemt met het reglement en er van uit gaat dat er toch niet tegen hem geprotesteerd wordt. Maar nogmaals dit zijn mijn persoonlijke overwegingen.

Gelijk hebben is niet gelijk aan Gelijk krijgen

Nu de praktijk van het protesteren. Je kan het opsplitsen in twee gevallen. In het ene geval protesteer je zelf, in het andere geval wordt er tegen je geprotesteerd. Toch hebben deze twee gevallen een heel aantal dingen gemeen.

Om te beginnen gaat het er niet om of je gelijk hebt, want daar koop je niets voor, maar of je gelijk krijgt.

Verplaats je daartoe eens in de plaats van een protestcomité. Zij moeten oordelen aan de hand van wat zij horen van de betrokken partijen en de getuigen. Zij zijn er op het water niet bij geweest. Verklaringen die overeenstemmen wegen zwaar. Bij verklaringen die elkaar tegenspreken gaat het er vaak om wie volgens het wedstrijdreglement de bewijslast heeft. Ook al was de situatie op het water nog zo duidelijk en ben je rotsvast overtuigd van je gelijk (of ongelijk), hoe het afloopt is helemaal afhankelijk van hoe je het brengt of hoe je je verdedigd. Het protestcomité heeft de overtreding immers niet gezien.

Mag je liegen?

Slik, een moeilijke vraag!

Ik ben geneigd te zeggen ja, mits het protestcomité er maar niets van merkt. Ik weet dat ik me hiermee waarschijnlijk niet populair maak bij een hele hoop lezers, maar laat mij uitleggen waarom ik ja zeg.

Om te beginnen wordt er nooit voor honderd procent de waarheid gesproken tijdens een protestbehandeling. Dat kan gewoonweg niet.

Vraag protestcomité:

"Wat was de afstand tussen uw boot en die van uw tegenstander op het moment dat U overstag ging?"

Antwoord zeiler A:

"Eh, ongeveer twintig meter."

Vraag protestcomité:

"Hoever was die andere boot bij U vandaan op het moment dat hij overstag ging?"

Antwoord zeiler B:

"Eh, maximaal vijf tot tien meter."

Wie liegt er nu? Waarschijnlijk beiden! Doen ze het expres? Waarschijnlijk niet eens, iedereen heeft immers de neiging om situaties of afstanden in zijn voordeel in te schatten. Ook onbewust.

Goed we kunnen het in plaats van liegen ook een vergissing of halve waarheden noemen maar voor het protestcomité en de uitspraak maakt dit niets uit.

Iemand die om ruimte bij een boei vroeg maar eigenlijk iets te laat boord aan boord kwam krijgt een protest tegen zich. Wat denk je dat hij antwoord op de vraag of hij tijdig boord aan boord lag?

"Nee, dat niet, maar ik vond het toch wel gezellig om even bij het protestcomité langs te komen en duidelijk bevestigd te zien dat ik fout was, wat ik dus zelf ook al wist".

Nee, natuurlijk niet! De man houdt vol dat hij wel tijdig boord aan boord lag, en geef hem eens ongelijk. En omdat er in het grijze gebied tussen zich vergissen, halve waarheden spreken, overdrijven, liegen en een leugentje om bestwil toch geen scheidslijn te trekken valt, ga ik er maar gewoon van uit dat er bij de behandeling van een protest ook gelogen wordt. En dat is nog steeds niet verboden in het wedstrijdreglement.

Wat als jij protesteert?

Wat moet je dan doen om zoveel mogelijk kans van slagen te hebben?

Hieronder volgen een aantal dingen die je naar mijn mening moet doen dan wel laten:

  • Zet direct je protestvlag en roep je tegenstander(s) luidkeels aan. Liefst zo hard mogelijk zodat andere boten in de buurt het ook duidelijk horen. Die kun je dan meteen als getuigen vragen. Daarom is het goed hen meteen op de situatie attent te maken.
  • Wijs bij de finish op je protestvlag totdat het comité een teken geeft dat ze hem gezien hebben.
  • Zoek direkt aan de wal je getuigen op en vraag hen wat ze gezien hebben en ook wat ze kunnen en willen verklaren. Stemt hun versie van het incident niet overeen met de jouwe en kun je ze niet op een lijn krijgen, vergeet ze dan. Beter geen getuige als een slechte getuige, want die werkt alleen maar in je nadeel.
  • Laat je niet uit je tent lokken door je tegenstander. Als hij wil weten waarom je tegen hem protesteert en met je wil discussiëren vertel hem dan dat hij dat straks bij de behandeling van het protest wel hoort. Waarom zou je hem helpen door middel van gegevens om zijn verdediging beter voor te bereiden? Ook kost het te veel van je op dat moment zeer kostbare tijd, waardoor je makkelijk in tijdnood komt bij het invullen van je protestformulier of het zelfs te laat indient waardoor het automatisch ongeldig wordt. Het te laat indien heb ik al menig onsportief zeiler zien of proberen te bewerkstelligen.
  • Vul je protestformulier duidelijk en foutloos in. Schrijf duidelijk leesbaar. Maak drie of vier situatieschetsen in chronologische volgorde. Dat wil zeggen een of twee van de situatie vlak voor het incident, een van de situatie tijdens het incident en eventueel een van de situatie er vlak na. Zorg er voor dat de verhoudingen kloppen! Dat wil zeggen teken op de juiste schaal. Het maakt een rare en onzekere indruk als je later praat over een afstand van twee scheepslengten tussen de boten en op je situatieschets is de afstand een scheepslengte. Teken ook de windrichting en eventuele stroomrichting in iedere situatieschets. Geef aan over welke boeg de zeilen staan van de betrokken boten, zet hun zeilnummer er steeds bij en zorg dat ze de goede hoek maken ten opzichte van de windrichting. Zorg er ook voor de positie van je eventuele getuigen op de juiste wijze in je situatieschetsen te tekenen. Immers van hun positie hangt af wat zij gezien kunnen hebben.
  • Vermijd onmogelijkheden. Bijvoorbeeld twee gelijke boten die beide vrij aan de wind varen en waarin, van de ene situatieschets naar de volgende, de één een twee keer zo grote afstand heeft afgelegd als de andere.
  • Maak je omschrijving van het voorval logisch, kort en bondig. Bijvoorbeeld bij een bakboord stuurboord situatie als volgt:,, BEL1984 zeilde in het tweede kruisrak van de baan over bakboord aan de wind. NED1022 naderde over stuurboord aan de wind. BEL1984 riep NED1022 aan. NED1022 vervolgde haar koers. BEL1984 viel af om een aanvaring te vermijden. Op dat moment ging NED1022 overstag en kon BEL1984 een aanvaring niet meer voorkomen. BEL1984 raakte met haar steven NED1022 aan de bakboordzijde van haar spiegel."
  • Vermijdt zinnen als: ,, en ik zei nog tegen mijn bemanning dat kan niet" of ,,en daarom is hij fout" of ,,hij probeert altijd over stuurboord er voor langs te komen!"

Eenmaal bij het protestcomité is het een kwestie van je even voorstellen, zeg niets totdat je wat gevraagd wordt en vooral rustig blijven en logisch nadenken. Eerst zal jou worden gevraagd de situatie nogmaals uit te leggen aan de hand van miniatuurbootjes of op papier.

Zorg dat de situaties die je neerlegt of schetst precies overeenkomen met de situaties zoals je die op je protestformulier hebt geschetst. Zeg verder niets meer dan noodzakelijk. Hoe minder niet noodzakelijke informatie je geeft, hoe minder fouten je kunt maken.

Vermijd iedere emotie en treed vooral niet in de schoenen van het protestcomité door te vertellen wie er naar jouw mening fout is en waarom. Daarmee zou je het protestcomité overbodig maken en niemand vindt het nu eenmaal prettig om overbodig te zijn. Jij schetst hen alleen de situatie en zij zijn er om conclusies te trekken.

Geef op hun vragen korte duidelijke antwoorden en aarzel vooral niet. Behalve wanneer zij vragen stellen die je nooit precies kunt beantwoorden. Bijvoorbeeld: "Hoe groot was de afstand op dat moment tussen beide schepen?" Zeg dan niet negentien meter want dat klinkt erg onwaarschijnlijk maar bijvoorbeeld: iets minder dan twee scheepslengten of ongeveer de breedte van mijn schip dus een meter of drie. Dat klinkt een stuk vertrouwder omdat je dan aan iets refereert waardoor je de afstand vrij nauwkeurig kon inschatten op dat moment.

Daarna zal aan je tegenstander gevraagd worden de situatie en hoe die tot stand is gekomen door middel van de bootjes of een schets duidelijk te maken. Al wijkt zijn verhaal nog zo af, of al liegt hij dat hij groen en geel ziet, onderbreek hem niet en maak je niet kwaad. Neem echter zijn verhaal goed in je op en probeer de zwakke punten of onwaarschijnlijkheden in zijn verhaal te vinden. Idem dito als de getuigen aan de beurt zijn.

Daarna wordt je in de gelegenheid gesteld vragen te stellen. Let wel vragen, dus niet om opmerkingen te maken. Vermijd vooral in de fout te gaan door te zeggen:,,Wat hij zei is niet waar" en meer van dat soort opmerkingen. Door middel van vragen kun je dat ook aantonen. Stel hem vragen waarop zijn antwoorden zijn eerdere uitleg van de situatie tegenspreken. Maak dat duidelijk aan het protestcomité door hem daarna te vragen: "Hoe zei je daarnet tijdens je uitleg ook alweer dat de situatie was?" En laat daarbij het trekken van de conclusie dat hij zichzelf tegenspreekt over aan het protestcomité!

Hoe stel je de juiste vragen?

Laten we eens een willekeurig voorbeeld nemen uitgaande van de situatie zoals eerder hierboven genoemd.

BEL1984 stelt tijdens de uitleg voor het protestcomité dat NED1022 overstag ging toen de afstand tussen de boten nog maar een halve scheepslengte, zo'n vijf meter, was. NED1022 stelt dat de afstand tien meter was en dat hij makkelijk overstag kon gaan en al lang en breed aan de wind lag toe BEL1984 haar raakte. De getuige van NED1022 bevestigd dit. Een moeilijke situatie voor BEL1984.

Het protestcomité weet niet wie er liegt over de afstand BEL1227 of NED1022 en de getuige spreekt in het voordeel van NED1022.

Tijdens het vragen stellen gebeurt het volgende:

BEL1984: "Heb ik goed begrepen dat de afstand tussen onze boten tien meter was op het moment dat je aan je overstag manouevre begon?"

NED1022: "Correct"

BEL1984: "Hoe lang duurt het overstag gaan?"

NED1022: "Een drie seconden ongeveer denk ik."

BEL1984: "Hoe hard loopt je boot aan de wind?"

NED1022: "Ruim vijf knoop."

BEL1984: "Hoeveel meter per seconde is dat?"

NED1022: "Eh.....zo ongeveer acht meter."

BEL1984: "Wat was de afstand tussen onze boten dus op het moment dat je overstag manoeuvre voltooid was?"

NED1022: "Eh, nou ja als je het zo bekijkt een twee meter misschien".

BEL1984: "Bedankt verder geen vragen meer!"

Dan stelt BEL1984 nog een paar vragen aan de getuige van NED1022.

BEL1984: "Waar lag je op het moment dat NED1022 bij mij in de buurt overstag ging?"

Getuige: "Een honderd meter recht achter je"

BEL1984: "Ging NED1022 recht voor mij overstag?"

Getuige: "Correct"

BEL1984: "De schepen lagen dus op een lijn en jij kon vanuit jouw positie de afstand tussen NED1022 en BEL1984 nauwkeurig inschatten?"

Getuige: "Mmmm, ja, nou ja zo heel nauwkeurig natuurlijk ook weer niet".

BEL1984: "Heren, bedankt, ik heb verder geen vragen meer".

Conclusie: voor het protestcomité ligt de zaak nu heel anders. De getuige voor NED1022 is vrijwel waardeloos geworden en NED1022 geeft toe dat de afstand tussen de twee boten op het moment dat hij klaar was met zijn overstag manoeuvre, dus op het moment dat BEL1984 pas moest beginnen aan een uitwijk manoeuvre nog maar twee meter was. Dat BEL1984 dan nog (in minder dan een sekonde) NED1022 kan ontwijken is heel onaannemelijk. NED1022 vliegt er dus waarschijnlijk uit.

Wat als er tegen je geprotesteerd wordt?

Zet om te beginnen ook je protestvlag en roep ,,protest".

Als je zelf ook een protest indient aangaande hetzelfde incident sta je altijd een stuk sterker! Immers als jij vindt dat je in je recht staat en dat een ander jacht een overtreding tegenover jou begaat waarom protesteer je dan niet?

Vaak vraagt een protestcomité dit ook aan je. "Meneer / mevrouw als U vindt dat U in uw recht staat waarom protesteert U dan niet?" En daar sta je dan met je mond vol tanden.

Verder geldt eigenlijk hetzelfde recept als voor degene die protesteert. Alleen is het voor jou wel belangrijk dat je degene die protesteert uithoort voordat hij zijn protest indient. Ook is hij soms in een gesprek al dan niet met excuses en een biertje er bij nog van zijn voornemen om te protesteren af te brengen.

Na het protest

Ook al ben je het totaal oneens met de uitspraak van het protestcomité en hebben zij je het grootste onrecht aangedaan, bedank hen vriendelijk en bedenk nogmaals dat zij de situatie op het water niet hebben gezien en dat zij daar alleen maar zitten om er voor te zorgen dat er voor jou en anderen wedstrijden kunnen worden gehouden.

Je een onsportieve verliezer tonen werkt zeker niet in je voordeel als je nog eens bij datzelfde protestcomité terecht mocht komen. Schudt ook je tegenstander de hand en ga een pilsje met hem drinken. Vat een protest nooit als een persoonlijke zaak op want dan gaat de lol van het wedstrijdzeilen er af.

Meer basis wedstrijdzeilen: