De Britse Marine Accident Investigation Branch (MAIB) publiceerde op 19 november haar eindrapport over het zinken van het superjacht Bayesian voor de kust van Sicilië in augustus 2024. Het rapport bevestigt de conclusies van het tussentijdse rapport van mei 2025. Voor anker en zonder zeilen was de Bayesian kwetsbaar voor kenteren bij zware wind, en dat risico was nooit onderzocht. De bemanning wist er dus niet van. Het rapport verschijnt een week nadat Italiaanse media meldden dat het parket een ontwerpfout uitsluit en zich richt op kapitein en bemanning.
In de nacht van 19 augustus 2024 lag de Bayesian voor anker op een halve zeemijl ten zuidoosten van Porticello. Om 04.06 uur drukte een hevige downburst met windkracht van orkaansterkte het jacht op zijn stuurboordzijde. Volgens het rapport ging de Bayesian in minder dan 15 seconden van 10 à 20 graden slagzij naar plat op het water. Het schip kon zich niet meer oprichten, liep vol en zonk ongeveer 18 minuten later op 50 meter diepte. Zes gasten en één bemanningslid kwamen om. Vijftien mensen overleefden.
“Dit ongeval verliep met buitengewone snelheid”, zegt hoofdinspecteur Rob Loder van de MAIB in een begeleidende verklaring. “In amper 14 minuten maakten kalme omstandigheden plaats voor winden van minstens 68 knopen, die het jacht in minder dan 15 seconden op zijn zij drukten.”
Nooit beoordeeld: stabiliteit voor anker zonder zeilen
De kern van het rapport gaat over de zogenaamde motorconditie, met opgehaalde kiel en zonder zeilen. In die toestand lag de Bayesian die nacht. Volgens de MAIB gaf het stabiliteitsboekje voor de zeilcondities wel aan hoeveel slagzij het schip in windstoten mocht maken, maar stond er niets over de motorconditie. Uit studies van de Wolfson Unit, in opdracht van de MAIB, blijkt dat de mast en de opgerolde zeilen een groot deel van het hellend moment door de wind veroorzaakten.
Volgens de Wolfson Unit kon de Bayesian in de waarschijnlijke toestand bij het ongeval omslaan bij een constante wind van 43 tot 48 knopen dwarsinkomend. Dat komt overeen met windstoten van 60 tot 68 knopen. Het verdwijnpunt van stabiliteit lag in die toestand op 73 graden. “Ongeacht de windsnelheid kon de Bayesian zich niet meer oprichten zodra die hellingshoek was overschreden”, aldus het rapport.
“Ons onderzoek stelde vast dat de Bayesian kwetsbaar was voor zware wind zonder dat iemand dat wist, omdat het jacht nooit beoordeeld was voor anker met gestreken zeilen”, verklaart Loder. Het rapport vergelijkt de situatie met het ongeval met het zeilschoolschip Concordia in 2010.
Wat het rapport zegt over de drie Italiaanse verwijten
Het Italiaanse parket in Termini Imerese verwijt kapitein James Cutfield dat hij de ballastkiel niet liet zakken. Het rapport bevestigt dat het stabiliteitsboekje de kiel alleen voor de zeilcondities als neergelaten voorschreef. Met neergelaten kiel ging de Bayesian voor anker meer gieren, waardoor het anker sneller kon krabben. Daarom was het volgens de MAIB “niet de praktijk” om de kiel voor anker te laten zakken. Dat verminderde het risico op krabben, een risico dat de bemanning kende. Volgens het rapport maakte het het schip tegelijk “onbedoeld kwetsbaarder voor kenteren bij zware wind, een risico waarvan de bemanning zich niet bewust was”.
Hoofdwerktuigkundige Tim Parker Eaton wordt verweten dat hij de waterdichte luiken niet liet sluiten. Het rapport bevestigt dat sommige buitendeuren, luiken en rompopeningen open waren. De bemanning reageerde die nacht op de zware regen en op het krabbende anker, niet op een risico op binnenstromend water bij extreme slagzij, omdat ze dat risico niet kende. Volgens de MAIB had het binnenstromende water “waarschijnlijk geen wezenlijk effect” op het zinken tot het jacht al op zijn zij lag. Het stabiliteitsboekje gaf alleen algemene instructies over waterdichtheid, zonder aan te geven wanneer die moesten worden toegepast.
Dekmatroos Matthew Griffiths wordt verweten dat hij als nachtwacht niet goed reageerde op de omslag in het weer. Het parket stelde eerder dat het weer vrij gewoon was. Volgens de MAIB was de officiële weersverwachting in grote lijnen juist: er waren onweersbuien voorspeld. Geen enkele informatie aan boord gaf echter aan hoe zwaar de bijhorende windstoten konden worden, en er werd niet gewaarschuwd voor downbursts. Het rapport noemt een downburst bij een convectieve storm als meest waarschijnlijke oorzaak en stelt dat de wind “vrijwel zeker” sterk genoeg was om de Bayesian voorbij zijn verdwijnpunt van stabiliteit te drukken.
Vier instanties krijgen aanbevelingen
Het rapport noemt ook een ontwerpkwestie die niet rechtstreeks bijdroeg aan het ongeval. Toen het stabiliteitsboekje werd goedgekeurd, voldeed de Bayesian niet aan de LY2-eis voor de minimale hoek waarbij water binnenstroomt. Daardoor kon het schip al bij kleinere hellingshoeken dan de code toeliet geleidelijk vollopen. Volgens de MAIB eiste noch LY2 noch de latere Red Ensign Group Yacht Code dat zeiljachten met een verdwijnpunt van stabiliteit onder 90 graden werden beoordeeld op hun gedrag bij zware wind zonder zeilen.
De MAIB beveelt de Red Ensign Group aan om die kwetsbaarheid van eenrompzeiljachten te onderzoeken en de Yacht Code en het stabiliteitsboekje aan te passen. Ook moeten reddingsvlotten op kenteringsgevoelige zeiljachten vanzelf kunnen opdrijven en opblazen. Op de Bayesian blies geen enkel vlot vanzelf op, en de bemanning moest ze met de hand te water laten. De Maritime and Coastguard Agency moet de opleiding van jachtofficieren uitbreiden met downbursts en extreme windstoten. Het Met Office moet bij de Wereld Meteorologische Organisatie aankaarten hoe weersgevaren met een kleine kans maar een grote impact in weerdiensten worden weergegeven. De UK Hydrographic Office moet de Admiralty-publicaties over extreem weer bijwerken.
“Ik roep iedereen met een rol hierin op, ook regelgevers, opleidingsinstellingen en weerdiensten, ons rapport te lezen en ernaar te handelen, zodat een tragedie als deze zich niet herhaalt”, besluit Loder. Volgens het rapport leiden veiligheidsaanbevelingen “in geen geval tot een vermoeden van schuld of aansprakelijkheid”.
Beperkte toegang en een Italiaanse beslissing in aantocht
De MAIB benadrukt zelf dat haar onderzoek beperkt werd door het Italiaanse strafonderzoek. Toegang tot sommige getuigen en tot bewijs in handen van het parket was beperkt. De Italiaanse autoriteiten weigerden de MAIB eerst toegang tot het wrak, dat in juni 2025 naar Termini Imerese was gebracht. De binnenruimtes mochten pas in december 2025 worden onderzocht. Tegen dan waren ze leeggehaald, en er was geen lijst van wat was weggenomen. Volgens de MAIB kan het beeld in het rapport nog veranderen als de Italiaanse autoriteiten achtergehouden bewijs vrijgeven.
Het Italiaanse parket onderzoekt Cutfield, Parker Eaton en Griffiths op verdenking van scheepsramp en meervoudige dood door schuld. Zij zijn niet veroordeeld en de verwijten zijn niet door een rechter getoetst. Een Italiaans eindrapport en een beslissing over vervolging werden tegen eind november verwacht.
Perini Navi, eigendom van The Italian Sea Group, heeft altijd ontkend dat er een ontwerpfout was. De werf eist voor de rechter 456 miljoen euro schadevergoeding van de kapitein, twee bemanningsleden en de eigenaar van het schip. Op het MAIB-rapport heeft de werf nog niet gereageerd.
Over de Bayesian
De Bayesian is een sloepgetuigd jacht van 56 meter, in 2008 opgeleverd door Perini Navi met een ontwerp van Ron Holland Design. De aluminium mast van 72 meter was destijds een van de hoogste ter wereld. Het jacht had een vaste kokerkiel met 41,3 ton lood en een hydraulische hefkiel met nog eens 52,3 ton lood. Neergelaten bracht de hefkiel de diepgang op 9,83 meter. Het jacht was eigendom van een holding van de familie van de Britse techondernemer Mike Lynch, die bij de ramp omkwam. Lees ook ons eerdere bericht over de Italiaanse aanklagers die een ontwerpfout uitsluiten.
Bronnen:
- MAIB, Report 22/2026 – Bayesian (PDF bijlage)