Weather Routing Scoring (WRS) ligt onder vuur na het ORC Doublehanded World Championship 2026 in Scheveningen. De Duitse Sun Fast 30 OD Gaia van Sverre Reinke & Lina Rixgens finishte in de lange offshore race als tweede over de lijn, maar werd uiteindelijk als laatste geklasseerd, meer dan vier uur achter de winnaar. Niet de zeilprestatie, maar de toegekende scoringsfactor lag volgens het team aan de basis van die uitslag.
Gaia diende protest in onder RRS 2 (fair sailing), zag dat afgewezen en kreeg ook een verzoek tot heropening op procedurele gronden geweigerd. De zaak legt opnieuw de gevoelige vraag bloot waar de ORC-zeilwereld al langer mee worstelt: is Weather Routing Scoring wel zo eerlijk als ORC belooft onder de slogan #TheEqualChanceToWin?
Een factor die elf minuten per uur eiste
De Worlds werden gescoord met de relatief nieuwe WRS-methode. Daarbij wordt voor elke boot vooraf een doeltijd berekend op basis van de voorspelde wind- en stromingssituatie, gecombineerd met de individuele performance-polaren van elk schip. In theorie een van de eerlijkste manieren om verschillende boten tegen elkaar te laten varen – mits het gekozen weermodel betrouwbaar is.
Ongeveer drie uur voor de start van de offshore race verscheen de lijst met individuele racefactoren. Gaia stelde vast dat het schip niet alleen als snelste werd ingeschat, maar meer dan 10% sneller moest zijn dan de eerstvolgende boot en meer dan 18% sneller dan de naaste concurrent, de Sun Fast 3200 Waverider. Concreet betekende dat: elf minuten sneller per gevaren uur. Volgens het team is dat normaal niet haalbaar.
Sverre Reinke vroeg de technische commissie naar mogelijke fouten, de berekeningswijze en het gebruikte weermodel (ECMWF). Volgens het team werd elke twijfel weggewuifd. Na afloop bleek hun vrees terecht: ondanks de tweede plaats over de lijn werd Gaia als laatste geklasseerd.
Polaren versus de papieren werkelijkheid
De kern van het bezwaar zit in de cijfers. Een vergelijking van de meetbrieven van Gaia (Sun Fast 30 OD) en Waverider (Sun Fast 3200) toont dat het grootste snelheidsverschil tussen beide boten zich voordoet bij 16 knopen wind en een windhoek van 135°. Zelfs in die voor Gaia gunstigste omstandigheden bedraagt het verschil volgens de VPP-polaren maximaal +11,97%. De vraag van het team: hoe kan de WRS dan gemiddeld meer dan 18% eisen?
Om dat te onderbouwen voerde Gaia een eigen simulatie uit met hetzelfde ECMWF-weermodel en de polaren van twee concurrenten. Die berekening zag Gaia nog steeds als snelste boot, maar met heel andere marges: 3:12 uur voor op Waverider en 1:51 uur voor op de J/109 Team Heiner 4. De WRS daarentegen eiste een voorsprong van 6:20 uur op Waverider en 3:56 uur op de J/109 – een afwijking van bijna 50%.
Volgens het team schuilt het probleem in het feit dat de WRS-berekeningen worden uitgevoerd door PredictWind, een online routingplatform dat ORC als officiële partner voert. Gaia omschrijft dat als een “black box” waarvan de invoerwaarden en tussenstappen niet controleerbaar zijn en waarvan de resultaten blind moeten worden vertrouwd.
Het verkeerde weermodel – en een tegenpartij in de protestkamer met dubbele pet
Naast de vraag of de routingberekeningen correct waren, stelt Gaia ook de modelkeuze ter discussie. Volgens het team presenteerde wedstrijdmeteoroloog Jolbert van Dijk op de vrijdagochtendbriefing meerdere mogelijke weerscenario’s, waarbij ECMWF tot de minst waarschijnlijke behoorde. Voor de offshore race werd hem die keuze naar eigen zeggen niet voorgelegd, terwijl het model voor de kustrace wél geschikt was.
Het team diende een protest in onder RRS 2 (fair sailing). Hoewel de sailing instructions (SI 13) een protest over scoringsparameters uitsluiten, biedt RRS 63.7 een opening: bij een conflict tussen regels past de commissie de regel toe die voor alle betrokken boten het eerlijkste resultaat oplevert. De zitting vond zondagmiddag plaats, zo’n vijftien uur na de finish van een tweedaagse offshore race.
Bij die zitting werd de race comité vertegenwoordigd door een ORC-lid en de Chief Measurer. Gaia wees op de schijn van belangenverstrengeling: de partij die het systeem mee ontwikkelt, promoot en valideert, trad op als tegenpartij in een geschil over de betrouwbaarheid van datzelfde systeem. Het antwoord van ORC was kort: “De berekeningen waren gecontroleerd, er was niets ongewoons gevonden en geen enkele boot was tijdens de berekening vastgelopen op het parcours. Bewijs daarvoor werd niet geleverd.” De jury nam het woord van het ORC-lid aan en wees het protest af.
Dertig minuten voor een wereldtitel
Gaia wilde het hier niet bij laten en verzamelde ’s nachts nieuw bewijs voor een heropening onder RRS 66.1. Daarvoor moesten polaren worden gevalideerd, GRIB-weerdata en getijdendata verwerkt en vergelijkende routings opgezet – werk dat volgens het team onmogelijk binnen het beschikbare tijdsbestek kon worden geleverd.
Daar wrong precies het procedurele schoentje. Een heropening moet normaal binnen 24 uur worden aangevraagd, maar op de laatste geplande zeildag geldt een termijn van slechts 30 minuten. De vraag was dus: wat is de laatste geplande zeildag? Gaia wees erop dat de race een tijdslimiet van 67 uur kende na de start op vrijdag 12:25 uur, wat in hun ogen betekende dat ook maandag voor wedstrijden was voorzien.
De jury (Neven Baran, Peter Scheuerl, Rienko de Kraker, Wessel Nauta en Luke Scott) oordeelde anders. Volgens NoR 7 was zondag 24 mei de laatste geplande zeildag; de geschreven beslissing was zondag om 17:11 gepubliceerd, het verzoek tot heropening werd pas maandag om 11:02 ingediend. Daarmee viel het buiten de strikte termijn van RRS 63.7(b)(2) en werd het ongeldig verklaard. Geen van de nieuwe bewijsstukken werd nog bekeken.
Een bekend zwak punt van Weather Routing Scoring
In de lezing van Gaia werd het verschil tussen een laatste plaats en een mogelijk WK-podium uiteindelijk niet meer op het water bepaald, maar door de combinatie van een betwiste WRS-factor en een procedurele deadline. Het team noemt het geen alleenstaand geval en betreurt dat ORC geen aanstalten maakt om redelijke grenzen aan het systeem te stellen.
Dat laatste verdient context, en ClubRacer draait er niet omheen. De zwakte die hier centraal staat – WRS dat ontspoort bij weinig of onzekere wind – is niet nieuw. Toen wij ruim een jaar geleden tijdens een ORC-bijeenkomst in Jachtclub Scheveningen precies deze vraag stelden over de excessen die op de Middellandse Zee opduiken wanneer er nauwelijks wind staat, luidde het antwoord dat men in dergelijke omstandigheden terugvalt op het oude scoringssysteem.
Dat het ORC die beperking zelf erkent, maakt het des te opvallender dat op een WK in licht en onzeker voorspeld weer geen plausibiliteitscontrole plaatsvond op een uitkomst die fysiek niet haalbaar leek. Veelzeggend is dat ORC over de korte offshore race nog meldde dat de WRS-voorspellingen “opmerkelijk nauwkeurig” waren – precies het scenario waarin het model wél thuishoort.
De drie genoemde valkuilen van WRS staan ook in het relaas van Gaia zelf opgesomd: bij windsnelheden van 4 knopen en lager is een betrouwbare doelsnelheid nagenoeg onmogelijk te berekenen; bij onzekere weersituaties kunnen de berekeningen er flink naast zitten; en kleine modelfouten in de stroming worden uitvergroot tot grote afwijkingen. Het team besluit nuchter: zeilen is een complexe sport, maar voortaan zullen ze zich beter voorbereiden op de “neventak” protestkamer.
ClubRacer heeft ORC om een reactie gevraagd op de bezwaren van Gaia over de gebruikte WRS-factor, de keuze voor ECMWF en de controleerbaarheid van de berekeningen. Bij publicatie was nog geen reactie ontvangen.
UPDATES
Over het ORC DH World Championship 2026
Het ORC Doublehanded World Championship 2026 was de vijfde editie van dit WK en vond plaats van 18 tot 25 mei 2026 in Scheveningen, georganiseerd door Jachtclub Scheveningen in samenwerking met de Offshore Racing Congress (ORC). Het kampioenschap maakte deel uit van de Noordzee Regatta, het grootste en oudste zeilevenement op de Noordzee.
In totaal streden 29 doublehanded teams uit acht landen, verdeeld over drie ORC-klassen, om de wereldtitels op de Noordzee voor de kust van Scheveningen. Officiële partners van ORC zijn Vennvind, TracTrac, PredictWind, Garmin en Leica Geosystems.
Gaia kwam uit in klasse C.
