Een zeiltocht van Yeppoon naar Brisbane, Australië, is tragisch geëindigd toen het zeiljacht ‘Runaway’ (Sayer 11) kapseisde na het verliezen van zijn kiel voor de kust van Queensland. De 65-jarige zeiler die vermist werd na het ongeval is dood aangetroffen.
De zoektocht naar de vermiste zeiler begon nadat een EPIRB (Emergency Position Indicating Radio Beacon) werd geactiveerd op ongeveer vier nautische mijlen ten zuiden van Lady Elliot Island, rond 5 uur ’s ochtends op zondag. Het gekapseisde jacht werd kort daarna gevonden met twee mannen op de omgedraaide romp.
Het reddingsteam van RACQ LifeFlight Rescue, bestaande uit meerdere vaartuigen, politie-duikers en een reddingshelikopter, reageerde snel. De vader en zoon op het jacht hadden zich op het omgeslagen schip weten te klimmen om alarm te slaan. Ze werden door een reddingshelikopter opgepikt en naar het ziekenhuis gebracht.
De 62-jarige man en zijn 27-jarige zoon werden naar het Bundaberg ziekenhuis gebracht en verkeren in stabiele conditie. Het lichaam van de vermiste 65-jarige man werd later die middag om 14:00 uur gevonden. Alle drie de mannen waren afkomstig uit Yeppoon.
Volgens LifeFlight was de oorzaak van het ongeval een gebroken kiel, waardoor het jacht kapseisde.
UPDATE 20/06/2024: Runaway verloor al eerder zijn kiel
De kapseizen van het zeiljacht Runaway, is geen op zichzelf staand incident. Volgens een bericht op Sailing Anarchy heeft hetzelfde jacht in 2007 ook een kielbreuk meegemaakt op bijna dezelfde locatie. Destijds werd de kiel vervangen en heeft het jacht meerdere eigenaren gehad en opnieuw meegedaan aan de Melbourne-Osaka race in 2018.
De race wordt slechts om de vier of vijf jaar gehouden. Tijdens de Melbourne-Osaka race in 2007 kreeg de vloot een vreselijke storm over zich heen voor de zuidkust van Queensland. Kort nadat Runaway de leiding had genomen op ongeveer 150 zeemijl van Fraser Island, hoorde de bemanning plotseling een krakend geluid, het zeiljacht helde 45 graden over en werd onbestuurbaar. Ze vreesden schade aan het roer, maar toen iemand van de bemanning over de zijkant keek, ontdekten ze een groter probleem.
De kiel was verdwenen.
Door een ongelooflijk toeval raakte de kiel los op bijna dezelfde locatie als het fatale verlies van de kiel en het kapseizen van afgelopen weekend. Na het inicident van 2007 werd Runaway voorzien van een nieuwe kiel en roer. Het zeiljacht had daarna verschillende eigenaren en nam in 2018 opnieuw deel aan de Melbourne-Osaka race, waarbij het een eervolle vierde plaats behaalde.
Speculaties en kielinspecties
Het is dan ook niet verrassend dat er nu volop wordt gespeculeerd over wat mogelijk heeft bijgedragen aan de ramp. Een jaarlijkse kielinspectie door een ingenieur of scheepsarchitect is nu verplicht voor zeiljachten die willen deelnemen aan offshore evenementen in de World Sailing veiligheidscategorie 3. Echter, voor plezier- of trainingstochten is er geen dergelijke eis. Het verlies van de kiel en het kapseizen van de Farr X2 Nexba in 2022 gebeurde eveneens tijdens een trainingsvaart.
Kielbreuken worden een schandaal voor ontwerpers en bouwers
De frequentie van kielbreuken wereldwijd blijft een groot probleem en weerspiegelt slecht op ontwerpers, bouwers en degenen die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van onze zeiljachten. Absolute integriteit van kiel tot romp is de meest fundamentele vereiste voor elk jacht want er staan levens op het spel.
Eigenaren gaan ook niet altijd vrijuit; vaak wordt na het aan de grond lopen geen inspectie uitgevoerd. Bij de verkoop van een jacht worden problemen vaak verzwegen, waardoor de nieuwe eigenaar onbewust met een tikkende tijdbom rondzeilt.
Verplicht onderzoek door een Coroner
In Australië moeten alle sterfgevallen door onnatuurlijke oorzaken worden onderzocht door een Coroner. Een Coroner is een ambtenaar die belast is met het onderzoeken van sterfgevallen, met name die onder verdachte of onnatuurlijke omstandigheden plaatsvinden. In België en Nederland noemen we dat een forensisch patholoog.
Dit onderzoek zal niet alleen de omstandigheden van het incident zelf bepalen, maar ook de geschiedenis van het jacht, zijn zeewaardigheid en de ervaring van de bemanning beoordelen. Deze onderzoeken zijn essentieel voor het verbeteren van de veiligheid op zee, zoals bleek na het onderzoek naar de zes doden tijdens de Sydney-Hobart race in 1998, wat leidde tot belangrijke veiligheidsverbeteringen in het offshore racen.
Over Runaway
Runaway werd ontworpen door de lokale enthousiasteling Jon Sayer voor short handed races en meer bepaald voor de 5.500 zeemijl lange Melbourne-Osaka race. Ze werd gebouwd voor het evenement van 2003, en nam deel als Team FGI. (Sayer zelf heeft sinds 1991 aan de race deelgenomen.) Met een lengte van 11 meter en slechts 2,8 ton met 700 kg in de kiel en bulb is Runaway een schip met een zeer lichte waterverplaatsing. Waterballast in de verbrede gangboorden zorgt voor extra stabiliteit indien nodig.
