De cijfers liegen er niet om. Zeilwedstrijden geraken niet meer aan het nodige aantal deelnemers. De inschrijvingen lopen al ettelijke jaren terug en de coronacrisis heeft hier niet veel goed aan gedaan. Hoe komt dit en wat kunnen we hieraan doen? 

Naast veroudering is één van de redenen een moeilijke instroom van nieuwe deelnemers. Wij gingen op zoek naar beginnende (wedstrijd)zeilers en brainstormden samen met één van hen over mogelijke oplossingen om opnieuw meer deelnemers naar zeilwedstrijden te lokken. 

Patricia De Brandt: Eigenlijk hebben wij geen flauw idee van wat nodig is om deel te nemen. We zien bijvoorbeeld al die filmpjes en die zijn heel spectaculair. Die deelnemende jachten krioelen allemaal rond één boei maar als beginner denk je al snel: “Oei, daar gaan we niet aan meedoen, dat is véél te gevaarlijk!”

Wij kennen ook het verschil niet tussen al die klassenvlaggen. Wie is wat? Wie zijn de amateurs en wie de specialisten? Wij gaan dan gewoon voor iederéén uit de weg!  Het lijkt erop dat alle deelnemers alle reglementen allemaal even goed kennen en wij kunnen dus niet anticiperen. Op dat moment maakt ons dat erg onzeker. 

Is er bij jullie een basiskennis van het zeilreglement aan boord?  

Patricia: Wij hebben onze kinderen bij. Zij kennen de zeilreglementen vanuit de kleinzeilerij. Een bakboord-stuurboord situatie en loef wijkt voor lij, dàt kennen we wel maar verder… tijdens de pittige momenten zijn we erg blij dat onze kinderen die kennis hebben vanuit de kleinzeilerij. Zij kennen al die reglementen erg goed en passen ze intuïtief toe. Op het moment dat bepaalde dingen moeten gebeuren, heb je geen tijd om na te denken. Wij hebben als kind nooit gezeild dus voor ons is dit allemaal veel minder evident. Bij hen gebeurt dat bijna instinctief. Het is die ervaring die wij missen en daar zijn wij ons terdege van bewust. 

Anderzijds kan je alleen maar ervaring opdoen door het te doen, door deel te nemen maar nu overheerst de angst voor schade te veel en ook om iets fout te doen. We willen ons niet belachelijk maken. De deelnemers lijken ons allemaal zeilers die al heel veel ervaring hebben. Dus, wie zijn wij… Wij zeilen van 2014. Ik heb vòòr die tijd nooit gezeild. Wij zijn erin gerold omdat ik dit altijd al heb willen doen. Ik vind het fantastisch, de zeilsport, prachtig, zo’n zeilboot… 

Eigenlijk heb jij het ideale profiel van een CR zeiler. De goesting en de drive is er maar de drempel is te hoog. 

Patricia: Ja, ik vind het ontzettend leuk. Als iemand ons vraagt om deel te nemen zeggen wij onmiddellijk ja. En wij pakken dit erg serieus aan. We helpen zoveel mogelijk mee en ik probeer om alles zo goed mogelijk te doen. Ik vind het fantastisch om mee te doen: spannend, geweldig! 

Wat verwacht jij van een instapklasse zoals CR. CR zou in principe een instapklasse moeten zijn maar door omstandigheden is dit scheefgegroeid. Wat zou een instapklasse moeten doen om jou over de streep te trekken om deel te nemen met je eigen boot zodanig dat jij je veilig genoeg voelt?  Welke componenten moeten aanwezig zijn om mee te doen als beginnend wedstrijdzeiler? 

Patricia: Ik denk dat je wel ervaring genoeg nodig hebt aan boord binnen je eigen crew om op bepaalde momenten adequaat te kunnen reageren. Een soort van crew-pool zou erg leuk zijn. Misschien zijn er mensen die zelf geen eigen boot (meer) hebben en met hun ervaring toch nog willen deelnemen? Wij nemen vandaag niet deel omdat wij te weinig ervaring aan boord hebben. En wie gaan we dan vragen? Ik ken niet zoveel mensen aan wie ik dit zou kunnen vragen. 

Een uitleg op voorhand zou ook helpen. Een soort van kennismaking. Een clubvoordracht over wedstrijdzeilen voor beginners zou ik erg appreciëren. Wat omvat dit wedstrijdzeilen juist? Waarop moet ik letten? De Schelderegatta en de Huysman Antwerp Race lenen zich daar uitstekend toe. Misschien moeten de clubs eens polsen onder hun huidige leden of onder hun aspirant leden of er behoefte is aan een informatieavond hieromtrent? Misschien is een vervolg op zo’n avond ook wel interessant. Er zijn mensen genoeg met 20 of 30 jaar ervaring die misschien een uitleg willen komen geven. 

Een mooi voorbeeld voor een laagdrempelige race vind ik bijvoorbeeld de Bokkenrijdersrace. Eigenlijk is dit een toervaart in groep met een wedstrijdaspect. Dat is een formule waarin wij ons wél veilig voelen. 

Verder gaat het ook om echt basic dingen:

• Hoe en waar schrijf ik in?
• Wat betekenen al die klassen?
• Wat heb ik nodig van documenten? 
• Hoe en waar vraag ik een meetbrief aan? 
• Waar moet ik zeker op letten?
• Wat is een Notice of Race?

Eigenlijk vraag ik gewoon een cursus “wedstrijdzeilen voor dummies” (lacht). 

Dat bestaat eigenlijk niet. Iedereen gaat ervan uit dat alleman dat wel kent. En diegene het niet kent denkt wellicht “Fake it till you make it”. 

Patricia: Ook de beleving vinden wij belangrijk. 

In de kleinzeilerij wordt het wedstrijdelement wél geïntroduceerd maar als je een zeilcursus gaat volgen of Yachtman of iets dergelijks wordt er over wedstrijdzeilen nooit gesproken. Dat komt gewoon niet aan bod. Er zou een soort van doorstroming moeten zijn vanuit de kleinzeilerij naar het wedstrijdzeilen met kajuitjachten. 

Patricia: Ja, de jeugd zou moeten kunnen opstappen vanuit de kleinzeilerij op de grote boten, maar als je ouders geen grote zeilboot hebben is die drempel veel te groot. De jeugd is ook competitiever ingesteld dus dat zou een mooie kruisbestuiving kunnen zijn. 

Het verbond motiveert dit ook niet, deze overstap. Naar grootzeilerij toe gebeurt er eigenlijk helemaal niets. Er is ook geen goede afgevaardigde die bij het verbond met zijn vuist op de tafel gaat slaan om de belangen van de grootzeilerij te verdedigen. Er moet echt iets gebeuren of het bloedt dood. 

Patricia: Een gebrek aan ervaring en onzekerheid zorgt ervoor dat we niet of veel te weinig deelnemen aan zeilwedstrijden. Als we al eens deelnemen ben ik bijvoorbeeld navigator aan boord wat ik zelf eigenlijk hilarisch vind maar ik doe zo goed mogelijk mijn best. Ik ga de documenten afhalen, ik bereid de baan voor op de Ipad. Ik ben dan helemaal geëquipeerd: verrekijker, Ipad… Maar eigenlijk moet ik dan ontzettend lachen met mezelf. Eigenlijk ben ik gewoon een soort van veredelde zeilsecretaresse want ik kan niet in functie van de wind en de stroom de beste koers bepalen. 

Dat is de taak van de tacticus.

Patricia: Ach al die functies en die competenties die houden wij gewoon ook niet uit elkaar. Niettemin zouden we dat wel allemaal erg graag weten. 

Het zou erg leuk zijn om in functie van een bepaalde wedstrijd één of twee avonden te voorzien met al dit soort van basisinformatie. Ook interessant zou zijn om achteraf een reflectie avond te voorzien om terug te koppelen. Waarom heeft die gewonnen en die niet? Dat zijn vragen en antwoorden die mij dan interesseren. 

Ook op het vlak van verzekeringen zitten wij met veel vragen. Is er een aparte verzekering nodig? Wij hebben al gehoord dat dat moet terwijl anderen zeggen van niet. En wat te doen na schade aan boord na een wedstrijd? 

Zou je eventueel bereid zijn om een kleine bijdrage te betalen of zeg je: “Neen, dit moet van de club komen?” Hoe zie je dat? 

Persoonlijk zou ik dat niet erg vinden. Als je een cursus volgt moet je ook cursusgeld betalen. Ik weet natuurlijk niet hoe andere beginnende zeilers daarover denken. 

Dan zou je eventueel ook externe mensen kunnen uitnodigen van buiten de club. 

Patricia: Je moet dan wel opletten dat je het laagdrempelig genoeg houdt, teveel vakjargon zou het tegengestelde effect kunnen veroorzaken.  Het moet heel toegankelijk blijven. 

Ik denk bijvoorbeeld aan het fenomeen van de protesten. Dat is allemaal zo serieus en zo beangstigend. “De prijsuitreiking wordt uitgesteld omdat er zoveel protesten zijn” Help, dat is voor ons zo afschrikwekkend! 

Nog iets: Hoe weten wij eigenlijk dat we kunnen deelnemen aan een wedstrijd want ik heb nog nooit een mailing of zoiets gekregen daaromtrent. 

Dat is een goed punt. We bereiken dus onze doelgroep niet. Weet jij eigenlijk waar je je kan inschrijven op pakweg de nieuwsbrief van de Huysman Antwerp Race? 

Euh, neen, dat moet toch vanuit de Clubs komen denk ik dan? Neen? Zij moeten toch die info geven? Zorg dat de leden dit soort info krijgen. Er moet een toegewijde mailing zijn vanuit het ledenbestand van de clubs en elk lid zou deze moeten krijgen. Dan spreken we toch over een paar duizend leden. Neen? 

En voor de sponsors is dit ook leuk want zij krijgen dan ook sponsorvermelding.

Je moet de mensen echt bij hun lurven durven vatten en hen de pap in de mond geven met een info-avond en beginnerssessies over wedstrijdzeilen en echt benadrukken dat ervaring niet vereist is. 

Zouden jullie komen als je een e-mail krijgt van RYCB/ Sectie zeezeilen waarin staat dat je uitgenodigd wordt voor een info-avond “Wedstrijdzeilen voor Dummies?”

Patricia: Sexy zeezeilen? 

Sectie met een T, niet X-ray Yankee hè! 

Patricia: Oh, ik dacht al, moet ik dat òòk al kunnen? (lacht) Nee nee, we zouden onmiddellijk  komen. 

Links op de foto: Patricia De Brandt
Wens je te reageren dan kan dit heel gemakkelijk via de ClubRacer Facebook pagina.