De 56ste Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace was ouderwets pittig met een krachtige wind tussen de 18 en 25 knopen uit het noorden. Deze wind bleef ook gedurende de nacht staan, waardoor de zeilers geen moment een beetje rust konden pakken. Zeker voor onervaren bemanningen was de 56ste editie heftig. De krachtige noordelijke wind zorgde echter wel voor ideale omstandigheden om het mijlenrecord uit 1998 uit de boeken te schrijven. De TH38 Blacq Magic van schipper Blacquire vestigde met 222,06 afgelegde mijlen een nieuw mijlenrecord in de monohull. 

In totaal zijn 322 van de 413 ingeschreven deelnemers gestart. 296 daarvan zijn reglementair gefinisht. Dit jaar hadden zich opvallend veel nieuwe deelnemers ingeschreven, zo’n 45 procent van de ingeschreven deelnemers deed voor de eerste keer mee. De wind kwam 24 uur lang uit het noorden, met een kleine winddraaiing van noordnoordwest naar noordnoordoost. Dat maakte de wedstrijd perfect voor halve windse rakken op het IJsselmeer. Alle winnaars, op een na, hebben deze tactiek gevolgd. Slechts een winnaar (VKSJ) is het Wad op geweest om het voordeel van de stroom mee te pakken. Ook vrijwel alle winnaars zijn op het noordelijke deel van het IJsselmeer gestart om meteen voordeel te hebben van de perfecte rakken. 

De 56ste editie van de Kustzeilers 24Uurs Zeilrace was weer pittig, maar met een krachtige noordenwind wel goed voor veel gezeilde mijlen. 

Mijlenrecord gesneuveld

Halverwege de 24 uur bleek dat het mijlenrecord wel eens zou kunnen gaan sneuvelen. De FR28 Take Care 3 van Maarten Voogd (tweede plaats ORC1) had goede hoop, maar uiteindelijk ging zijn grootste concurrent, de TH 38 Blacq Magic er met de winst in de ORC1 èn met het mijlenrecord ervandoor. De TH38 veegde met 222,06 gezeilde mijlen in een etmaal het oude record uit de boeken, dat op naam stond van schipper Kuhn met de Exit. In meer dan twintig jaar lukte dat niemand. Althans niet officieel. Saillant detail is dat het de TH38, toen nog onder de naam Hemels van der Hart, een aantal jaren geleden bijna lukte, maar dat doordat de sluispassage niet als afgelegde mijlen wordt meegeteld het record aan haar voorbij ging. In 2018 zeilde de Leeloo 207,62 mijl, maar met een aantal strafmijlen. Het record geldt alleen als een boot op tijd finisht. Nu is het mijlenrecord in de monohull dus echt gebroken. De Blacq Magic kwam net drie minuten binnen de tijd over de finishlijn en schrijft geschiedenis.  

Digitaal invoeren

Voor het eerst voerden de deelnemers de boeirondingen online in en kwamen er geen papieren wedstrijdverklaringen meer aan te pas. Het scannen van de barcodes van de boeirondingen na afloop in de Visafslag werd hiermee verleden tijd. ‘Spannend’, noemde voorzitter van het 24 uurs comité Klaas Jan Kroon, het vooraf aan het evenement. ‘We zijn volledig afhankelijk van de techniek’. Het bleek echter een succes. De voorlopige uitslagen stonden snel online en het verwerken van de gezeilde rakken was makkelijk. Ook de deelnemers waren er blij mee. Er konden geen fouten meer gemaakt worden met het plakken van de stickers van de boeirondingen, een fout die in het verleden onherroepelijk leidde tot een diskwalificatie. Ondanks dat tijdens de wedstrijd bij het invoeren van een boei automatisch de keuze voor volgende rakken wordt aangegeven, moeten de deelnemers nog wel blijven opletten en puzzelen. Volgens het systeem kunnen nog steeds rakken meer dan twee maal gevaren worden, waarna alsnog diskwalificatie volgt. 
 
De nieuwe voorzitter van de Nederlandsche Vereeniging van Kustzeilers Ed Megens zeilde zelf deze editie mee en vond het heel bijzonder. Bij de prijsuitreiking, die vanwege de coronamaatregelen heel sober werd gehouden, zei hij het fijn te vinden alleen maar opgewonden en blije gezichten te zien. Megens: “Zelf heb ik 160 mijl gezeild, daar ben ik heel trots op. Een mooiere wind kunnen we niet hebben voor dit spelletje, voor mij is dit dan ook de mooiste editie. Maar zo’n evenement is niets zonder deelnemers, we zijn enorm blij dat er zoveel boten waren ingeschreven. En ik heb gezien dat de boeirondingen heel gedisciplineerd gingen, met respect naar elkaar. Daarmee houden we het leuk.” 

ORC 1: ‘Balen dat Tim van Rootselaarprijs niet meer bestaat’

De TH38 Blacq Magic van schipper Blacquiere heeft heel wat prijzen mee naar huis te slepen. Winnaar van ORC1, de overallprijs in de ORC, de Gouden Wimpel voor een lid van de Kustzeilers dat het beste resultaat in de wedstrijdklasse heeft behaald en tot slot misschien wel de belangrijkste: de prijs voor de meeste mijlen overall. 222,06 mijl op de klok en het mijlenrecord verpulveren is niet niets. Helaas voor de schipper is de Tim van Rootselaarprijs, de wisselprijs voor de meeste mijlen, drie jaar geleden afgeschaft. “Dat is balen,” zegt Blacquiere. “Dat is de enige die ik nog nooit heb gewonnen. Maar we zijn heel blij. We hadden niet verwacht dat we in onze klasse zouden winnen, de meeste mijlen was het doel. Wat weer betreft kon het niet mooier om het record te verbeteren, maar dan moet je het nog wel doen.”

Blacquiere heeft de TH38 nu anderhalf jaar en het is de eerste keer dat hij de Kustzeilers 24Uurs Zeilrace ermee vaart. “We hebben hem nog niet helemaal in de vingers en we hadden ook wat mensen aan boord die voor het eerst meevoeren. In totaal waren we met zeven bemanningsleden.” Zijn zoon, die vandaag elf is geworden, zegt daarop: “Volgend jaar met acht!”

De topsnelheid van de TH38 was 15,8 knoop, gemiddeld heeft het team 9,3 knoop gevaren. “Dat is best hard,” zegt Blacquiere. “De Take Care 3 kan op bepaalde rakken harder varen (red: zij heeft een topsnelheid van ruim 17 knopen gehaald), maar wij varen gemiddeld harder. We zijn in Den Oever gestart en hebben eerst in het noorden alle rakken gedaan, die kunnen met noordenwind. Vervolgens zijn we langzaam naar het zuiden afgezakt en hebben we daar alle rakken gedaan. Daarna zijn we terug naar het midden gegaan en om daar alle rakken te zeilen.”

Doublehanded: ‘We konden de koersen volgen die we hadden bedacht’

De J120 Jipper, met schipper Berry Dijkhuizen en Zeilen medewerker Vincent Bakker, deed voor de eerste keer in de doublehanded klasse mee en won meteen. Dijkhuizen: “We hadden vooraf de rakken in het programma rak24 gezet en die hebben we voor tachtig procent gevolgd, twintig procent was een eigen sausje. De wind was constant uit dezelfde richting en dat maakt het wel makkelijker, we konden de koersen volgen die we hadden bedacht. Dat gaf heel veel rust.”

De Jipper is in Enkhuizen Noord gestart en zeilde eerst de zuidelijke rakken op het IJsselmeer, vervolgens de middelste en ging daarna naar het noorden. Dijkhuizen: “We hebben in totaal 190 mijl gevaren. De target was 200, maar dat zou de maximale prestatie zijn volgens onze bootgegevens, dus we zijn dik tevreden. Vanwege de wind hebben we ervoor gekozen om geen andere voorzeilen te gebruiken, met zijn tweeën is dat te heftig. Dus daar hoefden we niet over na te denken en we liepen toch wel. Het is de tweede keer dat ik meedoe, de vorige keer volbemand, maar deze is zwaarder. Met zijn tweeën is het intensiever en het weer was pittiger. Je bent continu bezig met tactiek, sturen, navigatie en daarnaast de routine van het noteren van de boeirondingen. Die kun je niet laten versloffen. Maar het was heel leuk.”

Tocht 2: ‘Blijven pushen en blijven trimmen’

Schipper Elly Sonnega van het Waarschip 900+ DeinumeiD is blij met haar eerste plaats: “Het was pittig! Onze tactiek was zandlopers varen op het IJsselmeer (red: zoveel mogelijk de halve windse rakken heen en weer tussen de Friese en de Noord Hollandse kust). En blijven pushen, we wilden niet onder de 6,5 knoop zakken. Als het te langzaam ging, begon bemanningslid Martin aan de touwtjes te trekken en te trimmen en moesten we allemaal wakker worden, haha. En de juiste zeilvoering is belangrijk. We hadden geen spinnakerrakken, het waren alleen ruimwindse rakken en we probeerden de snelheid boven de 7 te houden. In totaal hebben we 160,5 mijl gevaren, maar we hadden wat strafmijlen, omdat we tien minuten te laat binnen waren.“
Sonnega vindt de zorg voor jezelf ook heel belangrijk tijdens zo’n intensieve wedstrijd. “Door te blijven eten en drinken en warm aangekleed te zijn, word je niet zeeziek en blijft het aangenaam. Dan houd je het langer vol.” 

VKSJ: ‘Het was een nat tochtje’

Schipper Visch van de Marsdiep vd Stadt Carmagnole doet voor de vijfde keer mee. “Twee keer ben ik gediskwalificeerd, maar nu staan we op het podium”, zegt hij enthousiast. “We waren met zijn vieren, bijna met een vaste bemanning vanaf het begin. Onze tactiek was de stroom op de Waddenzee erbij te pakken, om meer mijlen te maken.”

Het team is in Stavoren gestart, heeft zich naar het noorden gewerkt en is de Waddenzee opgegaan met het voordeel van twee keer een sluis. Visch: “We gingen op een gegeven moment 9,5 knoop over de grond, dat is hard voor ons. We waren net iets te vroeg voor de kentering, dus hebben we nog wat kleine rakjes gepakt tussen Den Helder en Texel. Daarna weer een lekker lang stuk terug naar Kornwerderzand. We moesten daar wel een paar slagen maken, maar we hadden de stroom mee. Bij Kornwerderzand was het wel knobbelig met wind tegen stroom, maar ook dat ging weer. We hebben in die 24 uur behoorlijk wat rollers over dek gehad, het was een nat tochtje.”

Facts

Van de 413 ingeschreven boten gingen er vrijdagavond in dertien startplaatsen 322 over de startlijn, waarvan er 24 uur later 296 door de finish zeilden. Daarvan kwamen er 280 reglementair over de streep. Gezamenlijk legden de zeilers maar liefst 42.098,77 mijlen af, bijna twee keer zoveel als de laatste editie in 2019 (23.396.72), een afstand van bijna twee keer de wereld rond. Gemiddeld zeilden zij dit jaar 150,35 mijl, veel meer dan de 106,53 mijl van 2019. Dat levert een gemiddelde snelheid van 6,26 knopen op, tegen 4,45 in 2019. Populairste startplaats was Enkhuizen Noord (86), als tweede Stavoren (37). Den Oever (33) en Medemblik (33) hadden ook een respectabel aantal.

Overige winnaars

• ORC 2 Endorphin, Dehler 41, G. Couperus
• ORC 3 Blue June, Standfast 43, H. Zomer
• RPB Danielle, Lemsteraak, W. Van Rootselaar
• FPC Clara, Frances 26, D. Boogert
• Tocht 1 White Spirit, Samourai kwarttonner, J. Smeele
• Tocht 3 Houani, First 31.7, C. Visser
• Tocht 4 Majic, J109, G. Van Kooten
• Tocht 5 Rapide, 39, R. Onnes

De datum van de 57ste Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace in 2022 is 26 en 27 augustus.

Tekst: Diana Bogaards