In de 24 Uurs Zeilrace ging tijd boven alles. Een flink aantal zeilers was bang om te laat bij de finish te komen en lag al ver voor tijd te dobberen voor de finishlijn. Fok ingerold, zeilen gestreken, zelfs een lijn met puts achter de boot om te remmen.

De schrik van twee jaar geleden toen meer dan de helft van de deelnemers niet eens in de buurt van de finishlijn wist te komen, zat er goed in. Maar het overgrote deel had toch de gok genomen om nog een extra rak te varen en dat pakte goed uit. De wind die het overdag liet afweten, stak net voor de finishtijd weer op en onder spinaker of gennaker wisten bijna alle zeilers toch op tijd te finishen.

De 53ste editie van de Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace is er een voor in de boeken. Het weer was ondanks een paar uur windstilte perfect en de zeilers genoten van een prachtige nacht met afnemende maan en volle sterrenhemel. En ondanks de voorspellingen de hele nacht voldoende bries om aardig wat mijlen te maken. Helaas zakte de wind er in de ochtend dan toch uit en was het een paar uur dobberen. Het was een race waarbij geduld, opperste concentratie, strijd tegen de muggen in plaats van de elementen en tactiek het uiterste van de deelnemers vergden.

Van de 461 ingeschreven boten startten er 432, waarvan er 374 door de finishlijn zeilden en er 349 reglementair over de streep kwamen. De wind toonde zich bij de start al van zijn grilligste kant. Op het noordelijk IJsselmeer stond een matige bries, terwijl er bij de Friese kust vanaf Hindeloopen en meer naar beneden en ook op het Markermeer bijna geen wind stond. De deelnemers dreven daar over de diverse startlijnen. Gezamenlijk legden de zeilers 30831,88 mijlen af, fors minder dan vorig jaar (68150.89) toen er ideale omstandigheden waren. Gemiddeld zeilden zij 88,34 mijl, tegen vorig jaar 134,16. Dat levert een gemiddelde snelheid van 3,73 knopen op. De meeste mijlen zeilde de Leeloo (141,92). In totaal zijn er 5363 rakken gevaren, ook fors minder dan vorig jaar (11996). Populairste startplaats was Stavoren (70), met Enkhuizen Noord (55) en Lelystad Zuid (51) als goede tweede en derde. De mijlenrecords in de mono- en multihull klassen zijn opnieuw niet gebroken.

Noordelijk IJsselmeer favoriet

De 53ste Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace was een tactische strijd. Een enkeling waagde zich op het wad en dat pakte verrassend goed uit, doordat de wind daar bleef doorstaan en ze het voordeel van de stroom konden meepakken. Drie van de negen winnaars pakten het rak tussen Kornwerderzand en Texel heen en weer mee en dat betaalde uit. Acht winnaars startten op het IJsselmeer en hebben daar hun rakken gepakt. Slechts de Turn the Tide, de winnaar in de PolyClassic klasse startte op het Markermeer en zeilde daar eerst wat rakken alvorens naar het IJsselmeer te schutten.

Feest op de kade

Na het zeilen duurde het feest op de kade van de Oosterhaven tot in de kleine uurtjes. Zowel de zeilers als de bewoners van Medemblik genoten van het mooie weer. De gemeente Medemblik bood de zeilers traditiegetrouw zondagochtend een ontbijt aan voorafgaand aan de prijsuitreiking bij kasteel Radboud. Volgens wethouder Fit is de stad er trots op de reputatie van watersportstad nog steeds te kunnen waarmaken en hoopt dat de Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace volgend jaar Medemblik weer als thuishaven kiest.
Hans de Sonnaville, voorzitter van de Nederlandse Vereeniging van Kustzeilers, vond het een memorabele wedstrijd. ‘Het heeft veel gevraagd van de zeilers, de omstandigheden waren lastig, maar het blijft een unieke strijd voor wedstrijd- en toerzeilers.”

ORC 1: ‘Basis van de tactiek is een goede startplaats’

Schipper Couperus met zijn Dehler 41 pakte voor het tweede jaar op rij de eerste plek in de ORC 1: ‘De basis van onze tactiek is het zoeken van een goede startplaats, dat werd Kornwerderzand. Dat pakte precies uit zoals we dachten. We zijn niet het wad op gegaan, dat is veel te riskant met dit weer. Eerst maakten we een paar slagen op het noordelijk gedeelte van het IJsselmeer met zoveel mogelijk zeil, daarna zakten we af naar Enkhuizen en terug naar de oostkust, omdat daar de wind zou blijven staan. Deze is inderdaad tot in de ochtend gebleven. We hebben in totaal 126 mijl gevaren en zeilen met een vaste bemanning op de Endorphin. We zijn dus goed op elkaar ingespeeld.”

ORC 4 en overall ORC: ‘Het wad is een kwestie van timen’

De Element, een Waarschip 740 Ocean, voer voor het eerst mee in de wedstrijd en won meteen de ORC 4 klasse en was overall winnaar in de ORC. ‘Het voelt lekker”, vertelt schipper Visser trots. ‘Ik heb zes jaar in de tocht meegevaren en nu in de wedstrijd. De boot is volledig omgebouwd ondertussen. Hij is lichter gemaakt, heeft een andere kiel, nieuwe mast en andere tuigage. Alles wat bedienbaar is, hebben we vervangen. Vorig jaar deden we mee in de tocht en hebben we lijstjes gemaakt wat er vervangen zou moeten worden. Dit jaar was het precies onze wind. De Element is een klein bootje, geschikt voor licht weer. En als je dat dan 24 uur hebt, heb je al een voorsprong. Daarnaast een beetje mazzel bij de sluis en genoeg ervaring om het spelletje te kunnen spelen. Ook hebben we ervaring op stroom en die hadden we nodig op het wad. Wij zijn van Kornwerderzand naar Texel gegaan en weer terug. Wij vonden het wad niet tricky. Je hebt daar één zekerheid en dat is dat de stroom op vaste tijden doorstaat en dat kon je van de wind niet zeggen dit keer. Het is een kwestie van timen om die paar mijlen stroom mee te kunnen pakken.”

Rond- en Platbodem: ‘Groote Beer uit de mottenballen’

De Groote Beer van Tim van Rootselaar is na tien jaar afwezigheid weer aan de start verschenen van de Kustzeilers 24 Uurs Zeilrace. In het verleden won de Lemster Aak vele keren. Van Rootselaar: ‘Mijn zoon haalde de boot uit de mottenballen en zei dat hij de traditie van opa wilde doorzetten. Hij was dus de schipper. En dat pakte meteen goed uit.”
De tactiek van Van Rootselaar junior was in de nacht hard doorvaren, omdat de wind er in de ochtend uitging. ‘In die periode worden de knikkers verdeeld. Iedereen weet dat, maar hoe ga je ermee om? Wij zijn gestart in Hindeloopen en hoog gebleven bij de Afsluitdijk. Als een van de laatste deelnemers zijn we richting de finish gegaan. Toen iedereen naar de finish bij Medemblik zeilde, gingen wij juist de andere kant op om nog een rak te pakken. Het was een gokje, maar volgens de voorspellingen zou er nog wind komen tegen die tijd en daarvan hebben we geprofiteerd.”
De kans om weer in de mottenballen te verdwijnen, krijgt de Groote Beer niet. Van Rootselaar sr: ‘We zullen volgend jaar onze prijs verdedigen, er zit niets anders op.”

Tim van Rootselaarprijs

De Leeloo, een Mat1180, van Harold Vermeulen won voor de vierde keer op rij de Tim van Rootselaarprijs voor de monohull met de meeste mijlen in de wedstrijd. In totaal legde de Leeloo 141,92 mijlen af.

Overige winnaars

ORC 2: Team Sailselect, Varianta 37, J. Koninkx
ORC 3: Knots, Jeanneau Sun Fast 35, G.J. Boeve
VKSJ: Carmagnole, Mahonie marsdiepkruiser, G. Visch
FPC: Turn the Tide, Albin Vega, F. Van Opijnen
Multihull: Equinox, Trimaran, R. Van der Plas

Tekst: Diana Bogaards
Foto’s: Laurens Morel – Saltycolours