Dankzij de uitgestelde start van de vijfde etappe ging het ergste van de cycloon Pam weliswaar aan de Volvo Ocean Race-teams voorbij, toch kregen ze met heftige zeilcondities te maken. De wind nam toe tot 30 knopen en de golven tot 5-6 meter. Team Brunel gaat voorlopig aan de leiding. Voor de Volvo Ocean Race-vloot kwam gisteren de tijd stil te staan bij het passeren van de internationale datumgrens. Even keerden de zes teams weer terug naar 18 maart.

Het ruige weer zorgde voor de nodige zeezieken onder de professionele oceaanzeilers tijdens hun wilde tocht. Daarnaast hield de ene zeilwissel of manoeuvre na de andere de bemanningen continu op de been.

Amory Ross (USA), Onboard Reporter van Team Alvimedica, gaf in zijn nieuwste blog van donderdag een sprekende beschrijving van het leven aan boord: “Zelfs in haar ingetogen staat, deelt de voormalige cycloon Pam een behoorlijke klap uit. Ik zou liegen als ik zeg dat ons enthousiasme om terug te keren naar zee onveranderd is. Nu dat we hier zijn, is iedereen ofwel groen of moe, of beide. De staat van de zee is rommelig, wat alles abnormaal moeilijk maakt. We praten veel over het racen op deze boten en de eisen en vaardigheden die dat vergt. Maar als de omstandigheden zijn zoals nu, dan kost het leven aan boord al simpelweg veel moeite.”

Abby Ehler (GBR), OBR van Team SCA, voegt daaraan toe: “Het is hobbelig, nat en wild. Het lijkt alsof je op een rodeopaard zit of in een achtbaan. Het is intens en vraagt 100 procent concentratie. Niet alleen voor het sturen, maar voor als je je rond beweegt.”

Noordelijke duo leidt
Nadat de vloot East Cape achter zich liet, tekende zich een kleine split af. Team Brunel en Team Alvimedica zijn de meest noordelijke boten en varen respectievelijk in eerste en tweede positie. Klassementleider Abu Dhabi Ocean Racing leidt de zuidelijke vloot. Team SCA kiest voor de conservatievere middenweg en ligt momenteel vierde.

De Nederlandse wachtleider Carolijn Brouwer: “Het was wat risicovol bij de top van de Kaap, omdat we wisten dat er een overgang naar aan-de-windse condities aankwam. We dachten dat we er te wijd omheen waren gegaan, maar we hebben het goed uitgespeeld. Daarna waren we het verst noordelijk. We konden terugkeren naar de vloot en de aansluiting behouden. We hebben de windshift prima benut, waardoor we terug in de race zijn.”

Een hogedrukgebied dat zich naar het noorden heeft bewogen, is de volgende uitdaging voor de vloot. Brouwer: “Daardoor zullen we een dag lang in 10 knopen aan-de-wind varen voordat we kunnen aanhaken bij de zuidwestenwinden.”

De boten zullen naar verwachting rond 7 april in Brazilië finishen. Op de route ligt een belangrijke mijlpaal voor menig oceaanzeiler: het passeren van Kaap Hoorn.

Foto: Ainhoa Sanchez / Volvo Ocean Race

Woensdagmorgen om 9 uur lokale tijd (dinsdagavond 21 uur onze tijd) begon de 6-boten sterke Volvo Ocean Race-vloot in Auckland alsnog aan de vijfde etappe. Vanwege de tropische cycloon Pam klonk het startschot 67 uur later dan gepland. In de komende 3 weken trotseren de teams de nodige uitdagingen op de route naar Itajaí in het zuidoosten van Brazilië. Met voor velen het hoogtepunt van de hele race: de ronding van Kaap Hoorn.

Anders dan normaal zeilden de Volvo Ocean 65’s deze keer geen baanparcours na het startschot. Ze raceten langs 7 boeien, waarna ze Auckland achter zich lieten. Team Brunel was scherp weg bij het startschip, terwijl Dongfeng Race Team voor de andere kant van de startlijn (pin-end) koos. Dongfeng-schipper Charles Caudrelier wist net onder het Nederlandse Team Brunel van schipper Bouwe Bekking door te steken en de leiding te pakken. Team SCA, met de Nederlandse Carolijn Brouwer aan het roer, zeilde in eerste instantie als derde in het kielzog van de Nederlanders. Totdat klassementsleider Abu Dhabi Ocean Racing als eerste op het juiste moment gijpte en zich zo op de tweede plek voor Team Brunel nestelde. Inmiddels is Team Brunel er weer voorbij.

Zwaarste etappe
Ondanks dat het ergste van het dodelijke weersysteem ‘Pam’ de vloot niet meer zal treffen, breekt nu wel de zwaarste van de 9 etappes aan. Het grootste deel van de 6.776 zeemijl gaat over de notoire Zuidelijke Oceaan.
“De condities zullen aanvankelijk licht zijn voor het kustzeilen tot aan het uiterste punt van Nieuw-Zeeland. Op maandag of dinsdag zullen ze de Stille Oceaan achter zich laten en gaan ze volle bak Zuidelijke Oceaan”, aldus Gonzalo Infante, de officiële racemeteoroloog. “De boten zullen tot aan Kaap Hoorn het grootste gedeelte van de tijd 25-35 knopen wind (46-65 km/u) voor de kiezen krijgen.” Volgens Infante zal Pam, die in de Zuidelijke Stille Oceaan dood en verderf zaaide, geen grote factor meer zijn voor de vloot.

De route in het kort
De eerste 200 zeemijl racet de vloot langs de kust van Nieuw-Zeeland via Colville Channel en Bay of Plenty. Ongeveer 24 uur na de start zullen de boten East Cape, het meest oostelijke punt van Nieuw-Zeeland, ronden. Volgens Gonzalo Infante begint daar de offshore pas echt. “Vanaf East Cape zullen de teams koers zetten naar het oosten en stabielere wind oppikken in de staart van cycloon Pam.” Ze hebben 4.400 nm Zuidelijke Oceaan voor de boeg met krachtige westenwinden, die ze naar Kaap Hoorn brengen. “Er is geen enkele andere plek op de wereld, waar je zo lang en hard voor de wind kunt zeilen”, aldus Simon Fisher, navigator van Abu Dhabi Ocean Racing.

Infante ziet het zeilen op de Zuidelijke Oceaan als surfen: “Vergelijk weersystemen met golven. Je moet zo lang mogelijk surfen op een lagedrukgebied of front, totdat een hogedrukgebied je pakt. De grote vraag is dus hoe lang ze de staart van Pam kunnen surfen.” Zodra de boten daar ‘vanaf vallen’ neemt de routing software de vloot op een noordelijke, lichtere en meer directe route. Of op een zuidelijke koers met meer wind. Welke optie ze ook kiezen, over een week zullen de boten elkaar weer rond de 50ºS breedtegraad ontmoeten. Daar wacht hen een lange, rollende deining en meer lagedrukgebieden. De teams moeten bovendien rekening houden met de ijslimieten (virtuele lijnen die de teams aan stuurboord moeten houden om te voorkomen dat ze te dicht bij ijsvorming komen).

Kaap Hoorn
Kaap Hoorn heeft iets magisch voor zeilers, ondanks dat menigeen hier het leven liet. Meer mensen bereikten de top van de Mount Everest dan dat Kaap Hoorn rondden. Golven kunnen oplopen tot 30 meter hoogte, wat ongeveer de lengte van een Volvo Ocean 65-mast is. De zeilers krijgen enkel gezelschap van albatrossen. In de laatste editie zorgde deze beruchte etappe voor veel averij. Alleen Puma wist de dans te ontspringen. De latere winnaar Groupama keerde onder noodtuig terug.

Na Kaap Hoorn hebben de boten nog 2.000 nm te gaan tot aan de finish in Itajaí, Brazilië. De eerste 500 nm zal de sterke westenwind nog heersen, daarna wordt het rommelig door de invloed van het St. Helena Hogedrukgebied. De laatste mijlen van Florianopolis naar Itajaí worden nog veel erger, aangezien de Zuid-Atlantische convergentiezone (brede band van lage luchtdruk rond de evenaar) daar grip op het weer krijgt.

Foto: Ainhoa Sanchez / Volvo Ocean Race

De vijfde etappe van de Volvo Ocean Race 2014-15 kreeg vanmorgen een definitieve starttijd. In overleg met de 6 schippers besloot Racemanagement dat op woensdagmorgen 9 uur lokale tijd (dinsdagavond 21 uur bij ons) het startschot zal klinken. Dan begint de vloot 2,5 dag later dan gepland alsnog aan de 6.776 zeemijl van Auckland naar Itajai, Brazilië.

“We zien een groot verschil tussen een start op dinsdagmiddag of op woensdagmorgen in makkelijkere condities. Dit was tevens de voorkeur van het merendeel van de teams”, aldus Volvo Ocean Race CEO Knut Frostad, direct na de meeting met de zes schippers, navigators en weerexperts in Auckland.

Frostad gaat verder: “De cycloon is nog steeds een zwaar weersysteem vlakbij Nieuw-Zeeland. De meeste routes tijdens de komende etappe brengen je voor een redelijk lange periode dichtbij de cycloon. Nu dat we uitstellen, is het altijd de vraag wanneer je vertrekt, wanneer denk je dat de cycloon ver genoeg uit de buurt is? Wij zien dat het systeem groot is en dat het niet echt veel is opgeschoven. Als de boten op dinsdag weg zouden gaan, zouden ze vrij snel in 40 knopen wind en een enorme zeegang zitten.”

Team SCA’s navigator Libby Greenhalgh kan zich vinden in het besluit: “Er zijn waarschijnlijk niet veel mensen die erg dicht bij een cycloon hebben gezeild. Bij vertrekt op dinsdag zouden we vijf tot zes dagen in 35 tot 40 knopen zitten, wat niet het geval is als we woensdag weggaan. We krijgen er dan nog steeds mee te maken, maar de storm begint al af te zwakken.”

“Het is voor de Volvo Ocean Race geen gemakkelijk besluit geweest, maar ze hebben naar iedereen geluisterd. We hebben allemaal de kans gehad om ons gevoel naar voren te brengen. Wij zijn blij.”
Abu Dhabi Ocean Racing’s schipper Ian Walker (GBR) vertelt over dat overleg: “Vier van de zes teams waren grote voorstander van een start op woensdagmorgen, dus de organisatie besloot dat we woensdagmorgen 9 uur starten.”

Context
Met minder dan 48 uur te gaan tot aan de start van de vijfde etappe over de Zuidelijke Oceaan en langs Kaap Hoorn, herinnert Frostad de vloot aan de impact van Pam in de regio. “Deze tropische cycloon heeft mensenlevens geëist en een enorme ramp veroorzaakt op een paar geweldige eilanden, waar we net ten noorden van Nieuw-Zeeland langs geracet zijn. Het is niet zomaar een weersysteem, we praten over een natuurramp. Voor mij als raceorganisator zou ik werkelijk nooit overwegen om in zo’n cycloon te starten. We weten dat dit systeem er nog steeds is en genoeg windmetingen laten zien dat het nog altijd sterk is. Soms moet je simpelweg de veiligheidsvlag trekken.”

Verwachte aankomst in Brazilië
De oorspronkelijke aankomstdag in Itajai was tussen 1 en 5 april 2015. Vanwege de uitgestelde start zal de vloot naar verwachting later in Brazilië finishen. Op dit moment is het niet mogelijk om een bijgestelde verwachting te geven. Binnenkomt volgt hierover meer informatie.

Foto: Ainhoa Sanchez / Volvo Ocean Race

De vijfde etappe van de Volvo Ocean Race 2014-15 is zondag 15 maart niet gestart. Uitstel was noodzakelijk vanwege de naderende super cycloon Pam. De eilandengroep Vanuatu, ten oosten van Australië in de Stille Oceaan, heeft de uitzonderlijk zware cycloon inderdaad over zich heen gekregen met windsnelheden tot 300 kilometer per uur. Volgens sommige bronnen zouden er tientallen doden gevallen zijn. De laaggelegen eilanden hebben vooral schade opgelopen door de enorme golven. Ondertussen komen er grote hulpacties op gang.

Volgens Unicef zou deze cycloon wel eens een van de grootste weerkundige rampen ooit in de Stille Oceaan kunnen zijn. De cycloon had eerder al ernstige schade veroorzaakt op andere eilanden in de oceaan, zoals Kiribati en de Solomoneilanden.

De Volvo Ocean Race vloot ligt stil
De zes boten sterke vloot zou normaal gezien op zondagmiddag aan de 6.776 nautische mijlen lange race naar het Braziliaanse Itajai beginnen. Met de tropische cycloon Pam (categorie 5) in het vooruitzicht besloot de raceorganisatie vorige week om de start minstens 24 uur uit te stellen.

Start voorzien tussen maandagnacht en dinsdagmiddag
De boten zullen dus Auckland niet vòòr dinsdagmorgen 17 maart verlaten. Men hoopt om te starten tussen dinsdag-en woensdagnamiddag. Het exacte tijdstip moet nog bevestigd worden. Veiligheid staat volgens Volvo Ocean Race CEO Knut Frostad voorop: “Niemand wil de vloot laten vertekken met het risico om zeilen te scheuren, boten te breken of erger nog, mensen te verwonden”.

Volvo Ocean Race hulpactie?
Alles is relatief natuurlijk. Terwijl de Volvo Ocean Race organisatie opgelucht laat weten dat Auckland het ergste van cycloon Pam lijkt te missen, stuurt Australië hulp naar de zwaarst getroffen gebieden. Het zou van goede smaak getuigen moest de Volvo Ocean Race organisatie een solidariteitsactie op poten zetten. Geld genoeg volgens ons. Of zijn ze daar enkel geïnteresseerd in hun eigen marketing?

Volgens de laatste berichten zal de tropische cycloon Pam Auckland missen, nadat die elders in de Zuidelijke Stille Oceaan dood en verderf zaaide. Gonzalo Infante, de officiële meteoroloog van de race, zei zondag (10.30 UTC) dat het oog van het dodelijke weersysteem dankzij zijn koerswijziging 200 nautische mijlen van Nieuw-Zeeland vandaan blijft. Daar waar de vloot momenteel in Auckland ligt afgemeerd.

De raceorganisatie moest eerder al gedwongen de vandaag geplande start van de vijfde etappe naar Itajaí uitstellen. Die zal nu tussen maandagnacht (42 UTC) en dinsdagmiddag lokale tijd plaatsvinden.

Pam hield behoorlijk huis op de eilandengroep Vanuatu. In recente berichtgeving wordt gesproken over ten minste 8 doden in Vanuatu. Zo’n 90 procent van de huizen in de hoofdstad Port Villa zijn weggevaagd. Andere eilanden moesten het eveneens ontgelden bij windsnelheden van 270 km/u. Pam wordt gezien als één van de ergste natuurrampen in de regio.

Racemanagement werkt momenteel met een 24-uur wachtsysteem op Auckland’s viaduct om het weer en zijn effect op de boten te monitoren. “We verwachten niet dat de impact in Auckland zo groot zal worden als eerder gevreesd”, zei Infante. “20 mijl noordelijk van Auckland is 50 knopen (92,6 km/u) gemeten en voorspelling voor Auckland is naar beneden bijgesteld.”

“We verwachten nu zondagavond laat (CET) de ergste condities met in de Race Village windsnelheden van 30-35 knopen (56-65 km/u) en minder zware regenval dan eerder gedacht. Een kleine aanpassing in de weg van de cycloon lijkt ons te behouden voor een veel groter probleem.”

Volgens Infante is voor nu de zeegang de grootste zorg voor de herstart. “Zodra de boten voorbij het oostelijke punt van Nieuw-Zeeland zijn, lijken de systeem ruig te zijn. We moeten er zeker van zijn dat de vloot opties heeft om aan een te slechte zeestaat te ontkomen.”

De schippers van de 6 teams – Abu Dhabi Ocean Racing, Dongfeng Race Team (China), Team Brunel (Ned), Team Alvimedica (TUR/U.S.), MAPFRE (ESP) en Team SCA (SWE) – komen maandagavond lokale tijd samen om te bespreken of het veilig genoeg is om de volgende dag uit Auckland weg te varen.

“Het uitstel is absoluut de juiste beslissing”, zei Ian Walker, schipper van klassementleider Abu Dhabi Ocean Racing, zondag tegen de pers. “Niemand wil ons wegsturen om boten te breken, zeilen te scheuren of erger nog om mensen te verwonden.”

“De situatie is anders dan we ooit in de 41-jarige racegeschiedenis hebben gezien”, reageerde de Australische navigator van Team Brunel, Andrew Cape. “Met een cycloon in het racegebied rond starttijd, kun je onmogelijk boten daarheen sturen. Dat is gekkenwerk. Dat is net als op een gladde weg racen. Sommige dingen doe je gewoon niet.”

Foto: Ainhoa Sanchez / Volvo Ocean Race

Carolijn Brouwer (NED) zeilde vannacht als stuurvrouw Team SCA opnieuw naar winst in Auckland. Team SCA schreef als enige team tot dusver in de Volvo Ocean Race 2014-15 twee In-Port Races op hun naam. Na de zege in Abu Dhabi was de damesboot de heren andermaal te snel af rond de boeien. Net als in Abu Dhabi eindigde Team Brunel als tweede achter de vrouwen.

De hele race was vanaf het begin tot het einde een spannend gevecht. Team Brunel van schipper Bouwe Bekking (Deventer) werd uiteindelijk op het nippertje verslagen door Sam Davies (GBR) en haar bemanning. Na afloop vatte navigator Libby Greenhalgh (GBR) hun succes in de ‘City of Sails’ als volgt samen: “We hebben gewonnen, omdat we het simpel hebben gehouden. We hebben het aantal manoeuvres beperkt gehouden en dat werkte voor ons.”

Schipper Davies jubelde: “We zijn echt heel erg blij, de ‘City of Sails’ was vandaag een fantastische arena voor ons om in te racen. Het was lastig, maar dat hadden we in de oefenwedstrijd al gemerkt. We hebben toen alle fouten gemaakt en vandaag was gewoon briljant. We werkten goed samen, hadden een prima start en tactiek. Alles ging zoals het moest aan boord.”

Hun succes is voor de vrouwen andermaal een morele boost voor het vertrouwen in de vijfde etappe van Auckland naar Itajaí. Vanwege de naderende cycloon Pam is de start ten minste 48 vertraagd.

Team Brunel op gedeelde eerste plaats in havenrace-klassement
Team Brunel is zaterdagmiddag tweede geworden in de havenrace van Auckland. Het team van Bouwe Bekking staat nu gedeeld eerste met Abu Dhabi Ocean Racing in het algemeen havenrace-klassement.