Een zeldzaam maar dramatisch incident heeft de offshore zeilwereld opgeschrikt tijdens de CIC Normandy Channel Race 2025. In de nacht van 27 op 28 mei werd de Class 40 NST-Cabinet Z van Thomas Jourdren en Cédric de Kervenoaël letterlijk in tweeën gesneden door het containerschip Ital Bonny van rederij Evergreen. Het incident onthult niet alleen de gevaren van commercieel verkeer voor racezeilboten, maar ook ernstige tekortkomingen in veiligheidsuitrusting en maritiem wangedrag.
De botsing vond plaats om 01:50 uur terwijl NST-Cabinet Z, op dat moment twaalfde in het klassement, koers zette langs het verkeersscheidingsstelsel van Ouessant richting de Fastnet rots. Het duo zeilde met 16-18 knopen bootsnelheid met 25 knopen zuidwestenwind en 3 meter hoge golven. Wat volgde was een confrontatie die de zwakke punten in de communicatie tussen commerciële scheepvaart en wedstrijdzeilers blootlegde.
“Ik zie op de AIS een vrachtschip dat vanuit het noorden aankomt, de theoretische koers geeft aan dat ik voor hem langs kan”
vertelt Thomas Jourdren aan Tip&Shaft.
“Om dit te bevestigen en er zeker van te zijn dat hij ons heeft gezien, neem ik contact met hem op door uit te leggen dat wij een zeilboot zijn die aan het racen is en ik vraag of ik voor hem langs kan passeren.”
Communicatie loopt spaak bij Ouessant
Aanvankelijk leek de communicatie tussen NST-Cabinet Z en de Ital Bonny – vertrokken vanuit Antwerpen en onderweg naar Piraeus – goed te verlopen. Het vrachtschip bevestigde dat de zeilboot voor hem langs kon varen en beloofde zijn koers aan te passen. Maar de toon sloeg plots om toen de kapitein van het containerschip de hoge snelheid van de Class 40 opmerkte.
“Hij riep me terug op en noemt me oneerlijk, omdat ik geen zeilboot ben, hij denkt dat waarschijnlijk vanwege onze hoge snelheid”,
aldus Jourdren. Cédric de Kervenoaël hoorde de spanning escaleren:
“Ik hoor de man op de rbug van het vrachtschip zeggen: ‘You’re not a sailing boat, you take me for a piece of shit’. Ik sta op, ik vraag Thomas wat het probleem is, omdat ik begrijp dat hij niet alles heeft begrepen, ik pak dan de VHF om tegen het vrachtschip te zeggen dat we zo snel zijn omdat we een raceboot zijn.”
Jay Thompson, die met Pamela Lee aan boord van Empowher vlak achter NST-Cabinet Z zeilde, was getuige van deze communicatie.
“Later hoorde ik het vrachtschip op een helemaal niet vriendelijke en professionele manier zeggen: ‘You need to give way, I’m the stand on vessel'”, verklaart Thompson. “En heel snel realiseer ik me dat het navigatielicht niet meer zichtbaar was, net als het AIS kenmerk op onze kaartplotter.”
De aanvaring en AIS-manipulatie
Ondanks een laatste poging om het vrachtschip te ontwijken, zag Jourdren plotseling de grote zwarte massa op zich afkomen. Het containerschip sneed de Pogo S4 letterlijk doormidden.
“Ik hoor Thomas schreeuwen: ‘Het gaat niet, het gaat niet!’, en daar werden we helemaal kapot geslagen”, beschrijft De Kervenoaël het dramatische moment.
Wat het incident nog controversiëler maakt, is het gedrag van het vrachtschip na het overvaren van de Class 40. Volgens De Kervenoaël schakelde het vrachtship Ital Bonny onmiddellijk zijn AIS uit:
“Niet alleen hebben ze niet geprobeerd ons te helpen, maar bovendien hebben ze hun AIS uitgeschakeld zodra ze ons hebben geraakt om het pas de volgende dag weer aan te zetten toen de Maritieme Prefectuur hen beval om een Franse haven aan te lopen.”
In die kritieke momenten slaagde het duo erin hun Epirb noodbaken te activeren en een mayday uit te zenden. De noodoproep werd onmiddellijk opgevangen door Thompson en Lee op Empowher, die contact opnamen met Cross Corsen.
Het reddingscentrum coördineerde een spoedoperatie waarbij een H160 helikopter van de Marine beide schipbreukelingen om 4 uur ’s ochtends evacueerde naar de marinebasis van Brest.
Falende reddingsvlotten zorgen voor extra drama
Naast de botsing zelf kwam ook ernstig falen van veiligheidsuitrusting aan het licht. Beide reddingsvlotten – van het merk Waypoint – functioneerden niet tijdens de kritieke momenten.
“We proberen ons reddingsvlot op te blazen om er klaar voor te zijn om erop te klimmen mocht de situatie verslechteren”, vertelt Jourdren, “maar het blaast niet op, omdat het gaspatroon niet was aangesloten.”
Het tweede reddingsvlot van Empowher ging wel open, maar een thermisch gelaste band scheurde af toen ze het vlot wilde gebruiken.
Thompson beschrijft de kritieke momenten:
“5-10 minuten voor de aankomst van de helikopter, voelde ik een verandering van toon in Thomas’ stem via de VHF, hij begon het echt koud te krijgen.”
Als voorzitter van de Class40 heeft De Kervenoaël aangekondigd drastische maatregelen te nemen:
“Het is absoluut niet aanvaardbaar dat reddingsvlotten niet opblazen of handgrepen hebben die afscheuren wanneer je ze wil gebruiken. We gaan stoppen met Russische roulette spelen om gewicht te besparen.”
Hij riep vrijdag een spoedvergadering bijeen om nieuwe veiligheidsnormen voor de klasse te bespreken.
Gerechtelijk onderzoek en juridische stappen
Het incident heeft geleid tot een uitgebreid gerechtelijk onderzoek. De Ital Bonny werd gedwongen om uit te wijken naar Saint-Nazaire waar de maritieme gendarmerie alle opnames aan boord in beslag hebben genomen en de kapitein en tweede officier hebben ondervraagd. Volgens De Kervenoaël was de tweede officier aan het roer tijdens de botsing terwijl de kapitein sliep.
“De gendarmes zijn ook woensdag ochtend bij ons gekomen, omdat de botsing heeft plaatsgevonden in onze verkeerstoezichtzone”,
verklaart Pascal Blin van Cross Corsen. Het onderzoek richt zich op alle beschikbare data:
“Ze controleren of we correct hebben gehandeld en halen alle geluidsopnames van onze reddingsoperatie op. Net zoals bij het vrachtschip verzamelen ze alle bruggegevens – van radaropnames tot omgevingsmicrofoons – om een compleet beeld te krijgen van wat er is gebeurd.”
Jourdren en De Kervenoaël – die vier gebroken ribben opliep – hebben meerdere klachten ingediend bij de Rechtbank van Saint-Pol-de-Léon. De Kervenoaël, die advocaat van beroep is, somt de juridische gronden op:
“In gevaar brengen van andermans leven, onopzettelijke slagen en verwondingen die hebben geleid tot arbeidsongeschiktheid van minder dan drie maanden, niet-naleving van de toezichtregels op zee, vernietiging van andermans eigendom en het niet verlenen van bijstand aan personen in gevaar.”
Veiligheidslessen voor de toekomst
Het incident legt drie cruciale problemen bloot: hoe commerciële scheepvaart en wedstrijdzeilers met elkaar omgaan, of veiligheidsuitrusting wel betrouwbaar is, en waar de verantwoordelijkheden van alle partijen op zee liggen.
De beide zeilers benadrukken ook hoe belangrijk hun overlevingstraining was:
“De World Sailing overlevingscursussen en de veiligheidsbriefing voor de race hebben ons geholpen om kalm te blijven en de juiste handelingen te verrichten ondanks de urgentie van de situatie.”
Het gerechtelijk onderzoek kan jurisprudentie scheppen voor toekomstige aavaringen tussen vrachtschepen en racezeilboten. De Class 40 klasse zeilers staan ondertussen voor dringende keuzes: hoe betrouwbaar is hun veiligheidsuitrusting echt en welke procedures zijn nodig bij wedstrijdzeilen door drukke scheepvaartroutes?
Over de CIC Normandy Channel Race
De CIC Normandy Channel Race is een offshore zeilwedstrijd op de Class 40-kalender die jaarlijks plaatsvindt in mei (behalve om de vier jaar in september). De race bestaat uit een veeleisend parcours van ongeveer 1000 zeemijl door Het Kanaal, de Keltische Zee en de Ierse Zee, met start en finish in Caen, Normandië.
De route begint in Ouistreham en voert via de Iles Saint-Marcouf en het Isle of Wight naar Tuskar Rock en Fastnet Rock voor de kust van Ierland, gevolgd door een terugkeer via Guernsey en de sterke stromingen van de Raz-Blanchard.
Sinds de oprichting in 2010 hebben meer dan 641 schippers deelgenomen aan deze zeilrace.
