Zaterdag 14 juni om 13 uur klinkt het startschot voor de 22ste Schelderegatta tussen Hansweert en Antwerpen. Het bescheiden deelnemersveld van slechts 26 racers plus drie toerjachten in de Scheldetour vormt een schril contrast met de gloriedagen van het evenement, toen stichter Harry Van den Berg in 2011 nog meer dan 80 deelnemers aan de start kreeg en zelfs een auto als hoofdprijs kon uitloven.
Het evenement blijft weliswaar trouw aan zijn oorspronkelijke principe dat iedereen met een zeiljacht een uitdagende en faire wedstrijd moet kunnen varen op de Schelde, maar de animo blijft dalen. Van 34 racers vorig jaar naar 26 dit jaar – het deelnemersaantal is sinds het overlijden van Harry Van den Berg in 2020 zienderogen verminderd, een pijnlijke realiteit voor een regatta die ooit samen met de Antwerp Race en Oostende-Ramsgate tot de topevenementen van de Belgische zeilsport met kajuitjachten behoorde.
Naast de 22 Belgische zeiljachten nemen ook vier Nederlandse teams deel – een internationaal karakter dat het evenement altijd heeft gekenmerkt dankzij Van den Bergs grensoverschrijdende visie.
Op vrijdag 13 juni verzamelen alle deelnemers in Jachthaven Wemeldinge om de volgende ochtend in konvooi door het kanaal naar de sluizen van Hansweert te varen.
De meteorologische voorspellingen zijn gunstig met noordwestenwind van 9 tot 13 knopen, wat de boten richting de finish voor het RYCB clubhuis zal duwen. Ideale omstandigheden die in de hoogtijdagen van de regatta voor spectaculaire massa-finishes zorgden, nu beperkt tot een select gezelschap dat de glorie van weleer probeert levend te houden.
De eerste finishers worden rond 15 uur voor het RYCB clubhuis verwacht.
Gemis van Harry wordt pijnlijk voelbaar
De afwezigheid van recordhouder Raquero, die drie jaar op rij als eerste finishte met een beste tijd van 1u37min30sec in 2023, opent weliswaar kansen voor nieuwe snelheidsrecords, maar illustreert ook de uitdunning van het veld. Schipper Karel Verhulst en zijn team zijn dit jaar niet van de partij, een gemis dat pijnlijk duidelijk maakt hoe afhankelijk de regatta is geworden van slechts enkele trouwe deelnemers.
Sinds 1995 spaarde Harry Van den Berg kosten noch moeite om sponsors en deelnemers te zoeken in alle jachthavens van de Lage Landen, later bijgestaan door Karin Uleners en George Janssens. Hun onvermoeibare inzet, persoonlijke benadering en netwerk zorgden ervoor dat de Schelderegatta uitgroeide tot een begrip in de zeilwereld. Die persoonlijke touch en het vermogen om mensen te enthousiasmeren lijken met Van den Bergs overlijden grotendeels verloren gegaan.
Van massaevenement naar select gezelschap
In de CR 1 & 2 categorie met 17 zeiljachten zijn alle ogen gericht op de bekende namen: de A Boen (Johan Bol, NED 9881), vorig jaar tweede, de Easy Living (Rinus De Jonge, NED 7696), winnaar van 2023, en de Antilope (Luc Feremans, BEL 4343), die vorig jaar vierde werd.
In de CR 3 & 4 categorie met 4 zeiljachten lijkt de weg zelfs nog vrijer voor de Rebel (Joren Van den Broeck, BEL 1547) om de Schelderegatta-trofee te winnen. De afwezigheid van gedoodverfde CR concurrent Ferox, die de voorgaande edities domineerde.
De CR 5 & 6 categorie met 5 zeiljachten, ooit een levendige klasse met tientallen boten dankzij Van den Bergs vermogen om ook kleinere jachten te motiveren, is gereduceerd tot een tweestrijd tussen de J/24 eenheidsklasseboten Junior (Dirk De Bock jr., S 31) en Royal J (Jenthe Verstraelen, BEL 22).
Organisatie worstelt met erfenis van de stichter
Naast de racers nemen ook drie toerjachten deel aan de Scheldetour – een toegevoegde categorie die wellicht bedoeld is om de cijfers wat op te krikken. Het evenement wordt nog altijd professioneel begeleid door nautische overheden en tien begeleidingsboten met ervaren bemanning en medisch team, al ontbreekt de charismatische aanwezigheid die Harry Van den Berg jarenlang aan het evenement gaf.
Voor de huidige deelnemers vormt de aankomst in Antwerpen nog altijd een van de hoofdmotieven om deel te nemen, naast de traditionele atmosfeer na de race. Een welkomstpakket, barbecue en prijsuitreiking in de zomerbar bij het RYCB clubhuis proberen de gezelligheid van weleer te behouden.
De inschrijvingen staan nog open tot donderdagavond – een signaal dat de organisatie hoopt op last-minute aanmeldingen om het veld wat aan te dikken.
Het contrast met de tijd dat Harry persoonlijk alle jachthavens afschuimde op zoek naar deelnemers en sponsors, jaren achtereen volle startlijsten realiseerde en zelfs een wachtlijst moest hanteren, toont het pijnlijke vacuüm dat zijn overlijden heeft achtergelaten in de Nederlandse en Belgische zeilwereld.
Over de Schelderegatta
De Schelderegatta werd in 1995 opgericht door Harry Van den Berg en is een jaarlijkse zeilwedstrijd tussen Hansweert en Antwerpen, georganiseerd door de Royal Yacht Club van België. Van den Berg, later bijgestaan door Karin Uleners en George Janssens, spaarde jarenlang kosten noch moeite om in alle jachthavens van de Lage Landen sponsors en deelnemers te werven.
Het evenement kende zijn hoogtepunt rond 2011, toen meer dan 80 deelnemers aan de start verschenen en zelfs een auto als hoofdprijs werd uitgeloofd. Sinds Harry Van den Bergs overlijden in 2020 is het deelnemersaantal zienderogen verminderd.
