De vierde etappe van de Globe40 eindigt in een unicum: het wedstrijdcomité verklaart Belgium Ocean Racing-Curium en Crédit Mutuel ex aequo na een fotofinish waarbij zelfs de technologie geen uitsluitsel kan geven. De beslissing roept vragen op over de organisatie van finishlijnen in tijdens oceaanraces zoals deze, maar het Belgische team behoudt de leiding in het algemeen klassement.

Wat begon als een zenuwslopende sprint naar de finishlijn in Martinique, eindigt nu in de geschiedenisboeken als een van de meest opmerkelijke beslissingen in de offshore zeilsport. Na een technisch onderzoek concludeert het FFV-wedstrijdcomité (Franse zeilfederatie) dat de beschikbare data geen onomstotelijk bewijs leveren voor wie als eerste finishte.

De kern van het probleem ligt in tegenstrijdige gegevens van meerdere onafhankelijke systemen. De cartografische analyse van Adrena en het Yellow Brick tracking-systeem – normaal gesproken de digitale scheidsrechters bij dit soort close finishes – spreken elkaar tegen. Opmerkelijk genoeg beschikt elk schip over twee bakens aan boord, wat in theorie drie elektronische middelen oplevert om de finish te beoordelen. Blijkbaar onvoldoende om tot een eenduidig verdict te komen.

Virtuele finishlijn onder vuur

De beslissing legt een pijnpunt bloot in de organisatie van langeafstandsraces. Volgens de Sailing Instructions van de Globe40 zou de finishlijn “virtueel zijn, berekend door Yellow Brick, en indien mogelijk gemarkeerd tussen een mast met blauwe vlag op een comitéboot aan stuurboord en de baanzijde van de finishmarkering aan bakboord.” Die comitéboot was er niet, evenmin als waarnemers aan de wal.

Op sociale media klinkt dan ook scherpe kritiek.

“Met een simpele smartphone of hardloophorloge word je tot op de seconde en de meter nauwkeurig gelokaliseerd. Maar in de zeilsport is de precisie blijkbaar groter dan een minuut,”

merkt een waarnemer cynisch op. Anderen wijzen erop dat GPS-horloges van minder dan honderd euro preciezer zijn dan de systemen die bij deze prestigieuze oceaanrace werden ingezet.

Internationaal klinken ook genuanceerde stemmen:

“In het belang van eerlijkheid en om de prestatie van beide teams over zevenduizend zeemijl te erkennen, is het een goede beslissing om niet een paar seconden te laten beslissen, vooral wanneer het resultaat niet duidelijk is,”

oordeelt een Duitse waarnemer.

Volgens het wedstrijdcomité restte slechts één faire optie: beide teams delen de etappezege. De beslissing is inmiddels officieel gecommuniceerd aan de betrokken bemanningen. Opvallend detail: Belgium Ocean Racing had vóór de officiële uitslag nooit de zege geclaimd, hun eigen GPS suggereerde aanvankelijk zelfs dat zij als tweede waren gefinisht.

Sportieve reacties uit Belgisch kamp

Die sportieve houding wordt ook binnen de familie Gerckens uitgedragen. “De beslissing van de internationale jury respecteren en de rest van de wedstrijd voorbereiden,” vat familielid Djibi Gerckens de houding van het Belgische kamp samen, waarbij hij wel aantekent dat het ontbreken van een waardige finishlijn “de geleverde inspanningen een beetje discrediteert.”

Belangrijk: het Belgische team behoudt de leiding in het algemeen klassement. Hoe de gedeelde eerste plaats precies wordt verwerkt in de puntentelling, zal de organisatie nog moeten communiceren.

Lessen voor de toekomst

Het incident zal ongetwijfeld leiden tot discussies binnen over hoe finishlijnen bij langeafstandsraces beter georganiseerd kunnen worden. De roep om fysieke finishlijnen met internationale waarnemers klinkt luid op sociale media, al erkent iedereen dat dit bij afgelegen finishlocaties logistiek uitdagend is.

Wat vaststaat is dat beide bemanningen met opgeheven hoofd van boord kunnen stappen na een memorabele oceaanoversteek, ook al zal niemand ooit met zekerheid weten wie die 59 seconden aan zijn kant had.

Op zaterdag 23 januari 2026 beleefde het oceaanzeilen een historisch moment. Na 22 dagen op de Stille Oceaan finishten Belgium Ocean Racing – Curium en Crédit Mutuel in de vierde etappe van de Globe40 met slechts seconden verschil. De jury buigt zich vandaag over de eindrangschikking van deze recordbrekende etappe.

De deelnemers aan de vierde etappe vertrokken op nieuwjaarsdag uit Sydney voor een directe route van 6.228 zeemijl naar Valparaiso in Chili. De koers door de grote zuidelijke zeeën, begrensd tot 50° zuiderbreedte, stelde maximale eisen aan de schippers. Met bijna 7.000 gevaren zeemijlen en een gemiddelde snelheid van 13,40 knopen vestigden de koplopers een nieuw snelheidsrecord voor een offshore Class40-evenement.

De spannende ontknoping deed zich voor in de baai van Valparaiso. Het Belgische team, dat vijf mijl voorsprong had, kwam in de laatste mijl vast te zitten in een windstil gebied. Crédit Mutuel naderde op volle snelheid tot op 500 meter, maar werd vervolgens ook slachtoffer van de windschaduw. Beide boten vochten zich naar de finishlijn en passeerden die vrijwel gelijktijdig, met slechts 59 seconden verschil.

Jury onderzoekt de rangschikking na historisch nipte finish

Gezien de minieme marge en de grote inzet van deze etappe met coëfficiënt 3 hebben de wedstrijdleiding, het racingcomité en de internationale jury besloten alle elementen te controleren voordat de definitieve rangschikking wordt vastgesteld. De finishlijn was gedefinieerd als een virtuele lijn tussen een punt aan land bij de zuidelijke ingang van Valparaiso en een punt op zee, met positiemetingen elke minuut via satelliettracker.

De organisatie benadrukt dat de zorgvuldigheid van dit onderzoek voortkomt uit decennialange ervaring van wedstrijdleiders in offshore zeilwedstrijden door de FFV (Franse Zeilfederatie). Ongeacht de uitkomst hebben beide teams volgens de organisatie een magistrale prestatie geleverd, waarbij zij steeds met respect voor elkaar hebben gestreden.

De Stille Oceaan bood de deelnemers geen genade. Na het verlaten van Sydney op 1 januari volgden de depressies elkaar op toen de vloot ten zuiden van Nieuw-Zeeland afdaalde naar de veertiger breedtegraden. Kou, vermoeidheid, steile zeeën met tot zeven meter golfhoogte en de constante angst voor materiaalbreuk waren het dagelijkse lot van de bemanningen.

Recordbrekende prestaties en pionierswerk voor nieuwe generatie Class40’s

Deze etappe was baanbrekend: het was de eerste keer dat de nieuwe generatie Class40’s – de zogenaamde ‘scow’-ontwerpen met brede, platte boegen – zo’n route voltooiden, twee keer zo lang als een trans-Atlantische oversteek. Met 459 mijlen in 24 uur werd opnieuw een afstandsrecord gevestigd. De ervaring opent de deur naar nieuwe ontwikkelingsgebieden voor de Class40-klasse.

Belgium Ocean Racing -Curium, het team rond Jonas Gerckens en Renaud Dehareng, bevestigde met deze prestatie hun positie als titelkandidaat. Het Belgische project had eerder in de race al furore gemaakt door het 24-uurs afstandsrecord voor Class40’s driemaal te verbreken, met een maximum van 457,41 mijlen tegen een gemiddelde snelheid van 19,07 knopen. Op de derde etappe werd zelfs een topsnelheid van 31,5 knopen bereikt.

Crédit Mutuel, onder leiding van Ian Lipinski met wisselende co-schippers waaronder Antoine Carpentier en Amélie Grassi, won eerder de proloog en de eerste twee etappes. Het Franse team zeilt met het nieuwste scow-ontwerp in de vloot, gelanceerd eind 2024. Lipinski, tweevoudig winnaar van de Mini Transat, geldt als de grote favoriet voor de eindzege.

Belgisch team vecht terug na moeilijke jaren

Het succes van Belgium Ocean Racing – Curium is des te opmerkelijker gezien de tegenslagen van de afgelopen jaren. Jonas Gerckens moest de Route du Rhum 2022 om gezondheidsredenen opgeven, en in 2024 raakte hun Class40 #187 een zeezoogdier tijdens een leveringsvaart naar de start van de Québec-St. Malo, waardoor de boot bijna een jaar uit de roulatie was.

“Ik ben enorm trots op wat het team bereikt,” verklaarde Gerckens eerder over het wereldrecord.

“Het is een ware prestatie om een boot zo lang op zulke snelheden te houden. We hebben na twee moeilijke jaren een lange weg afgelegd, maar we tonen eindelijk ons ware potentieel. De structuur die we hebben opgebouwd met Belgium Ocean Racing werpt zijn vruchten af.”

De organisatie kijkt inmiddels ook reikhalzend uit naar de verhalen van de overige deelnemers die nog op zee zijn. Onder hen bevinden zich onder meer het Duitse team Next Generation Boating van Lennart Burke en Melvin Fink, en de Britse Class40 Jangada 40 van Richard Palmer en Rupert Holmes.

Over de Globe40

De Globe40 is een tweehands-wereldomzeiling met tussenstops voor Class40-jachten, georganiseerd door het Franse evenementenbureau Sirius Événements. De tweede editie startte in september 2025 vanuit Cadiz (Spanje) en finisht in april 2026 in Lorient (Frankrijk), met een totale afstand van ruim 30.000 zeemijl verdeeld over zes etappes.

Het parcours voert via Mindelo (Kaapverdië), Réunion, Sydney (Australië), Valparaiso (Chili) en Recife (Brazilië). Elke etappe wordt gevaren met twee bemanningsleden, waarbij wisseling per etappe is toegestaan. De eerste editie (2022-2023) werd gewonnen door het Nederlandse team Sec Hayai van Frans Budel en Ysbrand Endt.

De Class40 is een monohull van 12,19 meter (40 voet) die voldoet aan een box-regel, waardoor ontwerpers binnen vaste afmetingen kunnen innoveren. De nieuwste ‘scow’-ontwerpen met brede, platte boegen hebben de snelheidsgrenzen drastisch verlegd. Dubbelganger Michel Desjoyeaux vergeleek de prestaties van de huidige scows met de IMOCA 60 waarmee hij de Vendée Globe 2000-2001 won.