Het Offshore Racing Congress heeft tijdens een buitengewone algemene vergadering de aangepaste Velocity Prediction Program (VPP) voor 2026 unaniem goedgekeurd. De beslissing komt na maandenlange discussies over de rating van moderne jachtontwerpen, waarbij met name de X-Yachts XR41 in het middelpunt van de controverse stond. Achter de schermen ging echter een stevig gevecht vooraf aan deze schijnbaar harmonieuze uitkomst.

De buitengewone vergadering vond plaats op 29 januari in Londen en werd bijgewoond door 40 ORC Congresleden. Twee agendapunten stonden ter stemming: de bekrachtiging van voorstel US 13 (2025) betreffende leeftijdstoeslag en de goedkeuring van het verfijnde voorstel van het International Technical Committee (ITC) voor de 2026 ORCi VPP. Beide voorstellen werden unaniem aangenomen.

De update is het resultaat van een technische review die het ITC uitvoerde na het mandaat dat tijdens de jaarvergadering van 2025 in Dublin werd overeengekomen. De aanleiding was een beperking in het bestaande weerstandsmodel dat een klein aantal moderne jachtontwerpen beïnvloedde, met name rompen met hogere dwarsdoorsnede-kenmerken, een omschrijving die direct verwijst naar de XR41.

Van politieke straf naar wiskundige onderbouwing

Wat ORC nu presenteert als “professionele en constructieve samenwerking” begon in oktober 2025 heel anders. ORC stelde toen een herziening voor van de ORC-meting voor de XR41 die volgens critici grotendeels een “politieke bestraffing” was, zonder solide wiskundige onderbouwing. Opvallend daarbij: de XR41 was de enige boot die een aangepaste ORC-meting kreeg voorgeschoteld, terwijl meerdere Italiaanse boten jarenlang consistent wedstrijden wonnen zonder dat ORC corrigerende actie ondernam.

Het X-Yachts team, samen met veel deelnemers aan de ORC ITC-vergadering in oktober, protesteerde tegen deze aanpak. Dit leidde tot een overeenkomst dat ORC en X-Yachts gezamenlijk zouden werken aan een eerlijke, wiskundig onderbouwde aanpassing. X-Yachts leverde uitgebreide prestatiedata uit de praktijk, waardoor de XR41 nu de enige boot is die op dit detailniveau is geanalyseerd.

Het technische werk combineerde uiteindelijk analyse van gemeten prestatiegegevens met meer dan duizend nieuwe CFD-simulaties (Computational Fluid Dynamics), gericht op het verbeteren van de voorspelling van restweerstand in dit ontwerpgebied. Het resultaat is wat ORC omschrijft als een “speed-sensitive parameter cap of variable parameters”, een interim-oplossing voor 2026 die de proportionaliteit over verschillende windsnelheden moet verbeteren.

Alleen de XR41 en drie andere boten aangepast

De belangrijkste wijzigingen voor de XR41 zijn een verbeterde rating in het lagere windbereik en een correctie in het hogere windbereik op basis van waargenomen prestaties. Maar hier wringt de schoen: de zogenaamde BlackBox-aanpassing heeft alleen negatieve impact op de XR41 en ongeveer drie andere boten uit duizend geëvalueerde certificaten. En opvallend genoeg: geen enkele Italiaanse boot werd aangepast.

Bruno Finzi, voorzitter van ORC, benadrukte het belang van zowel proces als principe bij het bereiken van de uiteindelijke beslissing:

“Dit was een complexe situatie voor onze technische teams om op korte termijn op te lossen, maar we zijn trots op hoe het ITC nauw heeft samengewerkt met het technische team van X-Yachts. De unanieme beslissing van het Congres versterkt de toewijding van ORC aan een transparant, wetenschappelijk onderbouwd handicapsysteem dat voldoet aan onze strenge criteria en competitief zeilen voor de hele vloot waarborgt.”

Andy Claughton, voorzitter van het International Technical Committee, lichtte de diepgang en intentie van het technische werk toe:

“Dit ging niet over het forceren van een resultaat, maar over het beter begrijpen van de fysica. Door echte prestatiegegevens te combineren met uitgebreide CFD-analyse, konden we verfijnen hoe de VPP zich gedraagt in een zeer specifiek gebied. De oplossing voor 2026 is bewust gemeten en verbetert de consistentie over windsterktes, als stabiele brug naar het uitgebreidere weerstandsmodel dat gepland staat voor 2027.”

X-Yachts tevreden na succesvol verzet

X-Yachts heeft bevestigd de definitieve VPP-oplossing voor 2026 te steunen, evenals het proces dat tot consensus heeft geleid. De Deense werf verklaarde:

“We zijn tevreden dat de technische vragen die na de Dublin AGM werden opgeworpen grondig zijn behandeld en in lijn met het overeengekomen mandaat. De samenwerking tussen ons ontwerpteam en het ITC is professioneel en constructief geweest. Hoewel geen enkele interim-oplossing perfect is, vertegenwoordigt dit een eerlijke en werkbare stap voor 2026 en een belangrijke beweging richting een sterker 2027 VPP.”

De diplomatieke taal van X-Yachts verhult niet dat de werf flink heeft moeten terugduwen om tot dit resultaat te komen. Zonder het protest in oktober en de bereidheid om uitgebreide prestatiedata te delen, had de uitkomst er heel anders uit kunnen zien.

De goedgekeurde VPP-update treft slechts een zeer klein aantal jachtmodellen en heeft geen impact op de overgrote meerderheid van boten die onder ORC-certificaten racen. Samen met de bekrachtiging van de uitgebreide leeftijdstoeslag ondersteunen de beslissingen zowel competitief evenwicht als vlootdiversiteit.

Belofte voor 2027: alle boten onder de loep?

ORC heeft beloofd dat alle certificaten in 2026 worden herzien en meegenomen in de cyclus van 2027. Veel betrokkenen in de zeilwereld zullen ORC aan deze toezegging houden, zodat alle boten met hetzelfde detailniveau worden gemeten, niet alleen de XR41. De vraag blijft of ORC deze belofte zal nakomen, of dat de Deense boot een uitzondering blijft in een systeem waar anderen ongemoeid worden gelaten.

De 2026 ORC VPP is definitief en treedt in werking met de publicatie van deze aankondiging. Nationale ratingkantoren kunnen direct beginnen met het uitgeven van 2026-certificaten zodra zij de 2026-certificaatsoftware ontvangen. De officiële notulen van de buitengewone algemene vergadering, samen met de ondersteunende technische documentatie, worden binnenkort beschikbaar gesteld op orc.org. De 2026 ORC-regels, de 2026 DVP-ontwerpersversie van de VPP en een update van het ORC Sailor Services-webportaal worden deze week bijgewerkt.

Wat voorafging: de XR41-controverse

De unanieme goedkeuring mag niet verhullen dat er maandenlang stevige discussie is gevoerd over de rating van de X-Yachts XR41. Na de introductie van dit model bleek de boot in bepaalde omstandigheden beter te presteren dan de VPP voorspelde, wat leidde tot vragen over de nauwkeurigheid van het ratingmodel. De discussie spitste zich toe op de vraag of de bestaande VPP de restweerstand van moderne rompvormen met hogere dwarsdoorsnede-kenmerken correct berekende.

Critici vroegen zich ook af waarom het zo lang duurde voordat ORC ingreep en wezen op het feit dat eigenaren van concurrerende boten zich benadeeld voelden. Voorstanders van X-Yachts benadrukten dat de werf binnen de regels opereerde en dat het aan ORC was om het model aan te passen. Het feit dat beide partijen nu spreken van “professionele en constructieve samenwerking” suggereert dat de scherpe kantjes van het debat zijn afgeslepen, al zal de praktijk van het wedstrijdseizoen 2026 moeten uitwijzen of de nieuwe VPP daadwerkelijk het beloofde “competitief evenwicht” levert.