De Volvo Ocean Race vloot komt op donderdag 11 januari langzaam uit de greep van de Doldrums. De zeven boten op weg van Melbourne naar Hong Kong komen op deze negende dag van de vierde etappe weer vooruit. De tracker laat snelheden van tussen de 10,2 en 13,1 knopen zien. De top vijf vaart binnen 3,7 zeemijl van elkaar, aangevoerd door Vestas 11th Hour Racing. Het Nederlandse team AkzoNobel zeilt daar slechts 1 mijl achter, op gelijke hoogte met Dongfeng Race Team.

Anders dan in de tweede etappe op de Atlantische Oceaan, is de passage van de Doldrums deze keer wel moeizaam en zwaar. Gisteren zuchtte de vloot nog onder de extreme hitte en de frustrerende windstilte. Volgens het positierapport van woensdag 07:00 UTC waren de zeven Volvo Ocean 65’s amper 12 zeemijl van elkaar verwijderd. Dee Caffari’s Turn the Tide on Plastic had op dat moment de beste kaarten als meest westelijke boot (dichtste bij de finish) en met de boeg iets meer naar het noorden (dichter bij waar de nieuwe wind naar verwachting zal invullen). Dit kon echter met elke wolk veranderen.

Dat ondervond vooral Sun Hung Kai/Scallywag van schipper David Witt en met de Nederlandse Annemieke Bes aan boord. Gisteren had de boot uit Hong Kong het gat met de leiders verkleind van 30  tot slechts 10 zeemijl. Vanmorgen waren die terug gewonnen mijlen alweer als sneeuw voor de zon verdwenen. Navigator Libby Greenhalgh legt uit: “De wolken ontwikkelden zich razendsnel en we raakten verstrikt in een buien sandwich. Eerst boekten we goede progressie richting het noorden door langs die wolk ten westen van ons te gaan. Vervolgens hadden we moeite om eruit te komen. Het duurde een uur om onze weg naar buiten te vinden. We lagen de meeste tijd vrijwel stil. Het is een wonder dat we niet door de bliksem zijn geraakt. Het leed was echter geschied. De mijlen die we terug hadden gewonnen, waren weg geslipt.”

“Momenteel bevinden we ons in de ongelukkige positie waarin de rijken rijker worden in de nieuwe druk [in de zeilen]. We hebben echter nog 3.000 zeemijl te gaan, dus er zijn nog kansen en Scallywag zal die zeker grijpen.” Vanmorgen liep de achterstand op Vestas op naar 37,30 zeemijl. Inmiddels bedraagt die 22,9 zeemijl en heeft Scallywag de zesde plaats van het Nederlandse Team Brunel overgenomen. Ook Turn the Tide on Plastic viel ten westen van Vestas terug en vaart nu op de vijfde plek.

De top 5 boten gaan nek aan nek richting de evenaar. De afstand tussen Vestas en Turn the Tide on Plastic bedraagt slechts 3,7 zeemijl. De koplopers hebben nog ongeveer 60 zeemijl te gaan tot de evenaar. De gehele Volvo Ocean Race vloot geniet nu van een stabiele 10-15 knopen wind.

Vierde etappe – Positierapport 13:00 UTC

1. Vestas 11th Hour Racing
2. Dongfeng Race Team, 1.0 mijl tot leider
3. team AkzoNobell, 1.0 mijl tot leider
4. MAPFRE, 3,6 mijl tot leider
5. Turn the Tide on Plastic, 3,7 mijl tot leider
6. Sun hung Kai/Scallywag, 22,9 mijl tot leider
7. Team Brunel, 23,7 mijl tot leider

Alle Volvo Ocean Race boten gaat gebukt onder de extreme hitte en windstilte van de Doldrums. De zeven Volvo Ocean 65’s zijn bezig aan de vierde etappe van Melbourne naar Hong Kong. Volgens het laatste positierapport gaat nu Turn the Tide on Plastic als meest westelijke boot aan de leiding, gevolgd door Vestas 11th Hour Racing en het Nederlandse Team Brunel. Het eveneens Nederlandse team AkzoNobel vaart daar een mijl achter in vierde positie.

De vierde etappe van 6.000 zeemijl is bijna halverwege, maar de finish lijkt op dit moment ver weg. Met elke mijl die de vloot richting het noorden aflegt, nemen de lucht- en watertemperatuur toe. Na zeven dagen racen, naderen de zeilers de evenaar en zuchten ze onder extreme hitte. Het gebrek aan wind in de Doldrums maakt het nog erger en vertraagt de voortgang door één van de beruchtste klimaatzones voor zeilers. Op dit moment moeten de teams het doen met een ware windsnelheid van tussen de 1,8 en 3 knopen.

Normaliter zorgt lichtweer ervoor dat zeilers meer rust kunnen nemen voordat het volgende front zich aandient, maar er is geen ontsnappen aan de hitte. Benedendeks is het heter dan aan dek. “Het is beneden waarschijnlijk heerlijk 50 graden Celsius en ongeveer 47,8 graden aan dek”, zei Vestas 11th Hour Racing’s Phil Harmer met een glimlach. “De zeetemperatuur is 32 graden. Zelfs de jongens die geen wacht hebben, willen niet onderdeks zijn.”

Team Sun Hung Kai/Scallywag’s Ben Piggott, met zijn 21 jaar de jongste zeilers uit de vloot, voegt daaraan toe: “Het is fijn om gewoon aan dek te kunnen zitten zonder vijf lagen kleding aan te hoeven. Tegelijkertijd is het zo frustreren, omdat het niet opschiet.”

De ijzingwekkende snelheden van de openingsdagen van deze etappe lijken een verre herinnering, maar de strijd blijft hevig.

Om 1300 UTC voerde Dee Caffari’s Turn the Tide on Plastic als meest westelijke boot de ranglijst aan. De verschillen zijn klein. De afstand tussen de koploper en MAPFRE in zesde positie is slechts 10.14 zeemijl. De meeste boten varen in elkaars gezichtsveld. Dat geldt zeker voor MAPFRE en Dongfeng Race Team. Team Brunel zeilt inmiddels op de derde plek en team AkzoNobel ten oosten daarvan als vierde.

Hoewel Hong Kong ongeveer 3.000 zeemijl ten noordwesten van de vloot ligt, is het doel voor de korte termijn om zo snel mogelijk naar het noorden te gaan. Daar wacht de passaatwind. Eenmaal in deze stabiele bries kunnen de teams hun boeg naar links draaien, het gaspedaal indrukken en mijlen afleggen richting de eindstreep van de vierde etappe. Dat duurt echter nog zo’n 36 uur.

Leg 4 – Positierapport – dinsdag 9 januari (dag 8) – 13:00 UTC

1. Turn the Tide on Plastic
2. Vestas 11^th Hour Racing, 4,24 nm achterstand op leider
3. Team Brunel, 5,98 nm achterstand op leider
4. Team AkzoNobel, 6,93 nm achterstand op leider
5. Dongfeng Race Team, 10,13 nm achterstand op leider
6. MAPFRE, 10,14 nm achterstand op leider
7. Sun Hung Kai/Scallywag, 30,10 nm achterstand op leider

Vandaag wisselen de kopposities à volonté tijdens de vierde Volvo Ocean Race etappe. Afgelopen nacht nam MAPFRE de leiding over van Dongfeng Race Team. Volgens het positierapport van 13:00 UTC zeilt Vestas 11th Hour Racing nu in eerste positie. De vloot is weliswaar in noord/zuidelijke richting in elkaar geschoven, maar in oost-westelijke richting is nu sprake van een kleine split. Die bedraagt 9 zeemijl tussen Vestas in het westen en Dongfeng Race Team als meest oostelijke boot.

Gisteravond passeerde Dongfeng Race Team als eerste het waypoint Santa Ana Island (Salomonseilanden) en begin van de nacht was de hele vloot er voorbij. Nu is het een kwestie van zo snel mogelijk naar het noorden racen. Dat is de kortste route om uit de Doldrums te komen en de stabiele noordoostpassaat op te pikken.

Doordat de kopgroep in het afgelopen weekend als eerste de minder stabiele condities van de Doldrums bereikte, konden de achtervolgers het gat dichten. Zo lukte het Sun Hung Kai/Scallywag om de achterstand van 90 nm van zaterdag te verkleinen tot 33,1 nm vandaag. Na zes dagen racen varen de top vijf boten 6 nm van elkaar verwijderd met het Nederlandse Team Brunel daar 3,5 nm achter.

Vestas is op dit moment de meest westelijke boot, dus qua afstand het dichtste bij het volgende waypoint. Dongfeng vaart als meest oostelijke boot. MAPFRE, Turn the Tide on Plastic en het in derde positie zeilende team AkzoNobel bevinden zich daartussen. Het moet blijken welke koers tactisch de juiste is.

De komende 36 uur worden cruciaal voor de etappe van Melbourne naar Hong Kong (6.000 nm). Ze kunnen zelfs beslissend worden voor de podiumplaatsen, ondanks dat de vloot nog 3.000 nm voor de boeg heeft.

Dee Caffari, schipper van Turn the Tide on Plastic, schreef hier gisteren over: “Vandaag draait het om de wolkenactiviteiten en om de daaruit voortkomende wind zo goed mogelijk te gebruiken. Afgaande op de satellietbeelden krijgen we nog veel meer van dit soort omstandigheden. Sommige wolken zien er zeer actief uit. De boot die als eerste uit de wolken komt, doet goede zaken. Hoewel het lichtweergebied van de Doldrums er momenteel groot uitziet.” Inmiddels heeft Turn the Tide on Plastic de tweede positie overgenomen met het Nederlandse team AkzoNobel in zijn kielzog.

Luke Molloy van team AkzoNobel schreef vanmorgen: “De race is zojuist na zonsopgang totaal opnieuw begonnen. Vestas, MAPFRE, Dongfeng en Akzo liggen bij elkaar met TTOP er niet ver achter. Het zijn intense momenten. De komende uren kunnen de race maken of breken.”

Tom Johnson, bemanningslid van Vestas 11^th Hour Racing, voegde daaraan toe: “Iedereen heeft zijn kans gehad om de voorhoede te leiden. Je moet gewoon de juiste, tactische keuze maken, de juiste wolk en shift pakken en alles is mogelijk.”

Vonken aan boord van Team Brunel

Terwijl het gevecht om de koppositie volop aan de gang is, heeft Team Brunel meer aan het hoofd dan enkel racen. Schipper Bouwe Bekking en zijn bemanning werden de dupe van een blikseminslag. Bekking: “De stabiele wind veranderde van het ene op het andere moment. Voordat we het wisten, lagen we stil. Toen sloeg een enorme bliksemflits zo dichtbij in, dat de vonken van de mast en bakstagen sprongen. Rome [Kirby] stond te sturen en lag languit op het dek, vanwege de schok en het harde geluid.” Niemand raakte gewond en wonderbaarlijk genoeg overleefde ook de elektronica de impact.

Op weg naar de Salomonseilanden schreef Team Brunel-navigator Andrew Cape over hun kansen om naar voren te varen: “De vloot zal in elkaar schuiven als we bij het volgende waypoint komen. De leiders zullen als eerste het lichte weer bereiken, dus we zullen dichter bij hen komen. Inhalen zal niet lukken. Na de Salomonseilanden als we richting de Filippijnen gaan, zullen we een keuze moeten maken. En je weet het nooit, in de Doldrums vlakbij de evenaar is alles mogelijk. Het zal een wolkenloterij worden; sommigen zullen winnen, anderen zullen verliezen.”

Vierde etappe – positierapport maandag 8 januari 13:00 UTC:

1. Vestas 11^th Hour Racing
2. Turn the Tide on Plastic, 2 nm achter leider
3. Team AkzoNobel, 3,5 nm nm achter leider
4. Dongfeng Race Team, 5,8 nm achter leider
5. MAPFRE, 6,1 nm achter leider
6. Team Brunel, 9,6 nm achter leider
7. Sun Hung Kai/Scallywag, 33,1 nm achter leider