Halverwege de derde Volvo Ocean Race etappe vechten de twee koplopers het uit op de Zuidelijke Oceaan. Op dit moment gaat Dongfeng Race Team aan de leiding met in zijn kielzog het Spaanse MAPFRE.

Na een nacht van wisselende kopposities bedraagt het gat nu nog geen 5 zeemijl. Inmiddels is ook het Nederlandse team AkzoNobel weer volledig op snelheid nadat het dagenlang noodgedwongen op halve kracht zeilde wegens schade aan de mastrail en het grootzeil.

“Het was spannend en druk de afgelopen nacht”, schreef MAPFRE-navigator Juan Vila vanmorgen. “We zijn veel gegijpt in het zicht van Dongfeng en enkele malen heel dicht langs hen gekruist. Op dit moment kunnen we in één lijn blijven varen. De noordwestelijke wind trekt aan en het is bewolkt. De verwachting is dat dit de komende dag zo blijft.”

Achter dit duellerende duo is de noord/zuid splitsing groter. Vestas 11th Hour Racing bevindt zich veel noordelijker ten opzichte van het Nederlandse Team Brunel, dat zuidelijker langs de grens van de Ice Exclusion zone in vierde positie vaart. Sun Hun Kai/Scallywag zeilt op de lijn van Vestas, ruim 11 zeemijl achter Team Brunel.

Afgelopen vrijdag verschoof Race Control de Antarctic Ice Exclusion Zone (AIEZ) verder naar het noorden. Dit besluit volgde uit veiligheidsoverwegingen na berichten over een ijsberg van 60 meter ten noordoosten van de Kerguelen. Deze wijziging betekende een korte adempauze voor Dongfeng en MAPFRE, die toen parallel aan de nieuwe grens van de AIEZ richting het noordoosten konden koersen zonder te gijpen.

Nadat de 2 leiders op zaterdag om circa 22:00 UTC het noordelijke punt van de AIEZ hadden gerond, begon het gijpfeest opnieuw. Tot aan het volgende positierapport van 07:00 UTC op zondagmorgen, gijpte Dongfeng maar liefst 11 maal. MAPFRE zat daar 7 nm achter en volgde elke beweging van Dongfeng in nog altijd 18 tot 25 knopen wind. Al zigzaggend raceten de twee in oostzuidoostelijke richting zo dicht mogelijk langs de zuidelijke grens van de AIEZ.

“In de komende 30 uur zullen we minstens elk uur gijpen, dus het is gewoon een nachtmerrie”, aldus Dongfeng-schipper Charles Caudrelier gistermiddag. Ook aan boord van zijn rivaal MAPFRE hebben ze het zwaar. “Sinds het einde van de nacht en de hele morgen hebben we Dongfeng in zicht. We gijpen beide langs de ijslimiet, aangezien de wind verder in het noorden zwakker is”, schreef MAPFRE-navigator Juan Villa op zondag. “Sinds vanmorgen vroeg zijn we in 11 uur 17 keer gegijpt.”

Vermoeid vertelde Carolijn Brouwer, het Nederlandse bemanningslid van Dongfeng, gisteren hoe zwaar al die manoeuvres zijn:

“In de laatste 3 uur van mijn off-watch [pauze] zijn we iets van 6 keer gegijpt. Dat is ontzettend vermoeiend. Je komt op het punt dat je over je eigen voeten gaat struikelen. Maar als je niet uitkijkt, kan het heel gevaarlijk zijn.” Het ergste vindt Brouwer naar eigen zeggen om elk uur haar anorak uit te trekken en direct weer aan te moeten doen. “Ik ben blij als ik even languit in mijn bunk kan liggen. Als is het maar voor 20 minuten. Dat geeft je net dat beetje energie om weer op je benen te staan en de volgende gijp te doen, keer op keer.”

Elke gijp-manoeuvre neemt ongeveer 30 tot 40 minuten in beslag.

Compressie en achtervolging

Als gevolg van de verplaatste AIEZ schoof de vloot gedurende het weekend in elkaar. Vestas 11th Hour Racing-navigator Simon Fisher: “Het effect was een enorme compressie. We hebben boten achter ons van bijna 100 mijl achterstand terug zien komen tot amper 20 mijl.”

Het Nederlandse team AkzoNobel van schipper Simeon Tienpont profiteerde hier misschien wel het meeste van. Nadat het team vorige week donderdag bij een harde gijp schade aan de mast en de zeilen opliep, zeilde het noodgedwongen een paar dagen enkel op de voorzeilen. Ondertussen werkte de bemanning hard aan de reparaties. De achterstand liep op tot bijna 380 nm, maar op zondag lukte het bij de tweede poging om het grootzeil te hijsen. De Nederlandse Volvo Ocean 65 kon eindelijk de achtervolging inzetten. Inmiddels hebben ze het gat weten te verkleinen tot 220 zeemijl achter Dongfeng Race Team en 80 zeemijl tot aan Turn the Tide on Plastic. “We gaan hard en het is ongelofelijk nat”, schreef Tienpont een paar uur nadat ze weer op volle snelheid zeilden.

Blessure bij Team Brunel

Bij het andere Nederlandse team sloeg dit weekend het noodlot toe. Team Brunel-zeilster Annie Lush (GBR) stond samen met Peter Burling aan de achterste grinder te draaien, toen ze door een grote golf werden gegrepen en tegen de achterste zeereling werden gegooid. Daarbij liep Annie Lush een rugblessure op. Sindsdien is ze aan haar bed gekluisterd en zit ze aan de pijnstillers. Haar situatie wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Elke zes uur is er contact met de arts aan de wal.

Lees ook: VIDEO: Annie Lush loopt rugblessure op aan boord Team Brunel

Etappe 3 – positierapport 18 december 07:00 UTC

1. Dongfeng Race Team
2. MAPFRE, 4,72 zeemijl tot leider
3. Vestas 11th Hour Racing, 23,47 zeemijl tot leider
4. Team Brunel, 65,50 zeemijl tot leider
5. Sun Hung Kai/Scallywag, 77,07 zeemijl tot leider
6. Turn the Tide on Plastic, 142,74 zeemijl tot leider
7. Team AkzoNobel, 221,21 zeemijl tot leider

Op vrijdag 15 december zijn de twee koplopers van de derde Volvo Ocean Race-etappe verwikkeld in een gijpduel. Ze vechten diep op de Zuidelijke Oceaan om de beste posities. Het Chinees-Franse Dongfeng Race Team, met de Nederlandse Carolijn Brouwer aan boord, gaat aan de leiding. De winnaar van de vorige etappe, MAPFRE, voert de druk echter flink op. De Spanjaarden zeilen 18 mijl ten westen van Dongfeng.

Zo’n 83 zeemijl daarachter zeilt Vestas 11th Hour Racing en nog eens 80 zeemijl daarachter het Nederlandse Team Brunel. Dit viertal koos de zuidelijke route, die de vier Volvo Ocean 65’s ongeveer 120 zeemijl noordelijk langs de Crozet Islands voert. Dit is een afgelegen sub-antarctische archipel, waar een Frans onderzoekscentrum gehuisvest is. Hier werken 30 wetenschappers.

Door zuidelijk te blijven, profiteren de teams van een kortere afstand tot de eindstreep van de derde etappe. De keerzijde is dat ze dichter langs het oog van de storm gaan en dus met zwaardere weersomstandigheden te maken krijgen.

De meest directe route naar Melbourne zou de vloot ver in de ‘Furious Fifties’ voeren, waar het gevaar van ijsbergen op de loer ligt. Die weg is echter geblokkeerd door de Antarctic Ice Exclusion Zone (AIEZ), die Race Control instelt om de boten uit die gevarenzone te houden.

Om te voorkomen dat ze die AIEZ zouden binnenvaren, moesten de koplopers meerdere gijpen (waarbij voor de wind het zeil overkomt) uitvoeren om zigzaggend net noordelijk van de AIEZ-lijn te blijven. Dat was geen pretje met windvlagen tot wel 60 knopen (windkracht 11) en meters hoge golven.

Team Brunel-schipper Bouwe Bekking (Deventer) beschrijft zo’n gijpmanoeuvre: “We voerden een gijp uit in 45 knopen. Gelukkig rolden we van een enorme golf en kwam het grootzeil netjes over. In deze condities vrees je altijd voor je latten en de mastrail van het grootzeil. De maximale windvlaag die wij hebben gezien, was 62 knopen. Gelukkig hadden we net daarvoor onze gennaker [voorzeil] opgerold. Nu rijden we letterlijk de storm uit.”

Pech voor team AkzoNobel

Het andere Nederlandse team AkzoNobel had minder geluk. Schipper Simeon Tienpont (Groningen) en zijn bemanning betaalden gisteren een hoge prijs voor een minder goede gijp. Doordat het zeil met een harde klap overkwam, brak een deel van de mastrail los. Daarbij raakte tevens het grootzeil beschadigd en enkele zeillatten braken.

Het team kreeg het voor elkaar om het grootzeil te laten zakken en ging enkel op het voorzeil verder. Ze zetten koers naar de hogere temperaturen in het noorden, zodat de epoxyhars van de reparaties beter kan harden. De bemanning is bezig met een race tegen de klok om zo snel mogelijk weer het grootzeil te kunnen hijsen. Ondertussen is team AkzoNobel naar de onvermijdelijk zevende positie gezakt.

“De boot zelf is in prima staat en iedereen werkt nu al anderhalve dag heel hard om de schade te herstellen”, aldus Tienpont. “We zijn richting het noorden gegaan en het is hier 10 graden warmer. Dat gaf ons de kans om de rail terug op de mast te plaatsen en aan de reparatie van het grootzeil te beginnen.”

“Deze situatie is verre van ideaal. Van tevoren zeiden we dat we heelhuids in Melbourne moesten aankomen. Iedereen is behoorlijk gestrest, omdat we op tijd willen zijn voor de volgende etappe. Helaas hebben we die slechte gijp gehad, maar we gaan er strijdlustig mee om en verder kunnen we niet meer doen dan dat.”

Op een afstand van 200 nm achter de leider, pakken Team Sun Hung Kai/Scallywag en Turn the Tide on Plastic hun langdurige strijd van de tweede etappe gewoon weer op. Volgens het positierapport van 13 UTC had Scallywag een voorsprong van 10 nm, maar had Turn the Tide on Plastic bijna een knoop meer bootsnelheid.

Etappe 3 – Positierapport – vrijdag 15 december (Dag 6) – 13:00 UTC

1. Donfeng Race Team — afstand tot finish – 3,869.6 nautische mijlen
2. MAPFRE +20.3 nm
3. Vestas 11th Hour Racing +89.2
4. Team Brunel +157.7
5. Sun Hung Kai / Scallywag +176.4
6. Turn the Tide on Plastic +186.5
7. Team AkzoNobel +260.3