Team SCA gaat aan kop na de eerste dag van de achtste etappe van Lissabon naar het Franse Lorient. Schipper Sam Davies (GBR) en haar vrouwelijke bemanning laten er geen gras over groeien. De topzeilsters willen in de 2 finale sprintetappes de wereld laten zien wat ze waard zijn.

Het Nederlandse Team Brunel leidde de 7 boten sterke vloot Lissabon uit, waarna de eerste oost/west split zich aftekende. MAPFRE, met Team Brunel varend in de westelijke groep verder op zee, nam rond 20:30u Benelux tijd de leiding over. Ondertussen zochten Team SCA, met de Nederlandse Carolijn Brouwer aan boord, en Team Vestas Wind hun geluk onder de kust in de oostelijke groep. De verschillen bleven klein.

De nacht kende lastige omstandigheden met variabel weer en onweersbuien. Team Vestas Wind ging van de laatste naar de eerste positie, met Team SCA in zijn kielzog. De vrouwen zetten echter verder koers naar de Portugese kust en namen zo later in de ochtend de leiding over. Team Vestas Wind kwam vanmorgen rond 7 uur in een grote onweersbui terecht en zakte naar inmiddels de zesde plek terug. Dat is ruim 2 zeemijl achter Team Brunel.

MAPFRE vaart momenteel in tweede positie op ruim 6 nm achterstand. Het gat met klassementleider Abu Dhabi Ocean Racing bedraagt 0,3 nm. Dat is slecht nieuws voor Team Brunel, want de Nederlandse boot moet Abu Dhabi Ocean Racing in deze etappe verslaan om zicht te houden op de eindzege.

Datzelfde geldt voor Dongfeng Race Team, dat net als Team Brunel 6 punten moet goedmaken. De Chinese Volvo Ocean 65 vaart echter sinds gisteravond laat op de laatste plaats. Schipper Charles Caudrelier en zijn mannen moesten een kleine reparatie aan de Code Zero uitvoeren, nadat het voorzeil achter de spreaders was blijven hangen.

Ofschoon de condities op dit moment licht zijn, wacht de vloot vanaf Kaap Finisterre ruige omstandigheden. De boten zullen naar verwachting morgen dit noordwestelijke punt van Spanje passeren, waarna de beruchte Golf van Biskaje tussen Spanje en Frankrijk het volgende obstakel wordt. Met windkracht 6 tot 7 op de neus wordt het daar opkruisen richting de finish in Lorient. Dat betekent afzien en doorbijten. De verwachte aankomsttijd is donderdagmorgen in de vroege uurtjes.

Bouwe Bekking geëerd in Lorient
Hoewel de race in Lorient nog niet ten einde is, wacht Team Brunel-schipper in Frankrijk alvast een eerste erkenning. De Hoornse Loco-burgemeester Ben Tap eert op 10 juni tijdens de Volvo Ocean Race stopover in Lorient, het Nederlandse Team Brunel voor het ronden van Kaap Hoorn. Bouwe Bekking ontvangt dan het officiële beeld van de Kaap Hoorn Vaarders, wat een erkenning is voor het trotseren van deze ruige kaap. Deze overhandiging valt midden in het feestjaar ‘Kaap Hoorn 400’, ter viering van het feit dat de kaap 400 jaar geleden naar de thuishaven van de Hoornse schipper Willem Schouten werd vernoemd.

Het eren van Kaap Hoornvaarders begon in 1933 in St. Malo, Bretagnemet de oprichting van Amicale des Capitaines au Long Cours Cap Horniers. Daarna ontstonden er ook andere verenigingen, zoals de Stichting Nederlandse Kaap Hoornvaarders. Ieder jaar eert deze stichting tijdens een ceremonie de schippers en bemanningsleden die Kaap Hoorn hebben gerond volgens hun officiële richtlijnen. Een van de richtlijnen is dat ze onder Nederlandse vlag moeten varen. Team Brunel voldoet daaraan. Later dit jaar volgt een feestelijke ceremonie in de Oosterkerk, een schipperskerk, in Hoorn waar de bemanningsleden worden geëerd.

Holland Paviljoen en het Strandbeest
De gemeenten Hoorn, Medemblik en Enkhuizen promoten tijdens de stopover in Lorient de havens van deze historische steden. Dat doen zij met een stand in het Holland Paviljoen. Het Holland Paviljoen is een initiatief van de Nederlandse ambassade in Parijs, ter promotie van de Nederlandse maritieme cultuur. Bretagne en Nederland delen de passie voor de zee en watersport.

Kunstenaar Theo Jansen presenteert vanaf 12 juni in Lorient zijn Strandbeest aan het publiek. Deze uit Den Haag afkomstige creatie van gele, plastic buizen ‘loopt op de wind’ en heeft net als de zeezeilers geleerd de elementen te trotseren.

De achtste en tevens kortste etappe van de Volvo Ocean Race 2014-15 begon zondagmiddag met een tactische start. De zeven boten sterke vloot kreeg aanvankelijk op de Taag met een zwakke, variabele bries en sterke stroming te maken. MAPFRE maakte daar het beste van en leidde een groot deel van het parcours. Op weg naar de Atlantische Oceaan viel de nieuwe wind in en nam Team Brunel de leiding over.

MAPFRE won de start aan de pin-end zijde van de lijn, terwijl het Nederlandse Team Brunel bij de startboot aan de andere kant vertrok. De historische 25 April brug fungeerde als eerste gate waar MAPFRE als eerste onderdoor ging. Bouwe Bekking en zijn mannen gingen als vierde op web naar boei 2. Daar leek het anker nodig om het zijwaarts wegdrijven te voorkomen.

Team Brunel profiteerde van een eerdere windshift en vervolgens van de stroming. Het Nederlandse team wist daardoor binnen de boei en Team Alvimedica in tweede positie te drijven. Het Turks/Amerikaanse team had een betere peiling van boei 3 en zeilde zo het gat met MAPFRE dicht.

Na de ronding van deze twee boeien keerde de vloot tegen de stroming in terug richting de 25 Aprilbrug. Dat was het moment dat de nieuwe wind inviel, flink aantrok en Team Vestas Wind-voordekker Simeon Tienppont (Amsterdam) het anker weer opruimde. Team Brunel werkte zich op naar de koppositie, terwijl klassementleider Abu Dhabi Ocean Racing als vijfde Lissabon vaarwel wuifde. Hun grote rivaal Dongfeng Race Team zeilde achteraan de vloot.

Abu Dhabi-schipper Ian Walker (GBR) voelt de hete adem van deze 2 boten. Met slechts 647 zeemijl tot Lorient is er niet veel ruimte om achterstand goed te maken. Walker, die overall 6 punten voorsprong op het duo heeft: “De wind is licht langs de Portugese kust, maar tegen de tijd dat we bij Kaap Finisterre komen, krijgen we een kruisrak met ruim 30 knopen wind.” Dat betekent dat de teams veel aan de wind zullen zeilen. Walker: “Dat wordt interessant, want dat hebben tijdens deze race nog niet veel gedaan. Ik heb geen idee wat de rangschikking zal zijn in deze condities, dus het zou wel eens een totaal andere etappe kunnen worden dan de andere.”

Als Abu Dhabi Ocean Racing winnend in Lorient aankomt en Team Brunel en Dongfeng Race Team daar als vierde of lager finishen, dan is Walker in Frankrijk zeker van de Trofee. Al wilde hij daar zelf nog niet aan denken: “We zijn nog lang niet klaar. In het offshore zeilen kun je tegen het einde alles verliezen op een rivier. Als je begint te denken dat je hebt gewonnen, is dat wanneer je begint te verliezen.”

Naast zijn 2 grootste concurrenten voor de eindzege, zijn ook de andere teams gebrand op een goed resultaat. Dat geldt zeker voor Team Vestas wind, mede gesponsord door Powerhouse, dat vandaag zijn rentree in deze editie maakt. Navigator Tom Addis: “We hebben veel ontwikkelingstijd gemist, dus onze voornaamste uitdaging is om precies te weten wat deze boten snel maakt. Zodra we dat weten, is het veel makkelijker om de boot te positioneren.”

Team SCA (Sam Davies, GBR) is zeer gedreven om in deze eindfase te laten zien wat ze waard zijn. De 2 sprintetappes langs de kust, de Europese Tour, vormen voor hen de uitgelezen kans om de gevestigde orde bovenin het klassement eens door elkaar te schudden. “Het is een kortere afstand, wat het anders maakt. We weten dat we bij de groep kunnen blijven. In eerdere etappes lagen we soms na 3 of 4 dagen aan kop”, aldus Davies voorafgaand aan de start in Lissabon.

De vloot zal naar verwachting in de vroege ochtend van donderdag 11 juni in Lorient finishen. Daar volgt een korte onderhoudsperiode voordat op dinsdag 16 juni koers wordt gezet naar Göteborg, via de pit-stop in Den Haag. Deze editie eindigt met een havenrace in Göteborg op 27 juni. Dan hebben de boten 38739 zeemijl afgelegd en 11 havensteden en alle continenten aangedaan.

Tekst: Diana Bogaards

Team SCA stond 2 jaar geleden voor een bijzonder moeilijke opgave: in 18 maanden tijd de achterstand op de mannen goedmaken. Aan inzet en faciliteiten geen gebrek, aan offshore zeilervaring wel. Dat het leerproces en de progressie enorm zijn, laten de resultaten nog onvoldoende zien. Soms tot frustratie van de doorgewinterde topzeilsters, maar het vertrouwen in de missie blijft onverminderd groot.

Nu dat de wereldomzeiling een feit is, begint voorzichtig het terugblikken. Dat doen we met de 41 jarige Carolijn Brouwer uit Scheveningen, die na 4 vakantiedagen met zoon Kyle vandaag aan de achtste etappe richting Lorient begint.

“Ik heb nog steeds het gevoel dat als straks op 28 juni dit hele verhaal ten einde is, ik klaar ben voor de Volvo Ocean Race”, reageert Brouwer vanuit Lissabon. “Misschien had ik persoonlijk te hoge verwachtingen. Ik had stiekem gehoopt dat onze 18 maanden voorbereiding het gebrek aan ervaring dat wij vrouwen in het offshore zeilen hebben meer zou compenseren dan dat het werkelijk heeft gedaan. De tijd hadden we sterk aan onze kant. We hebben specialisten in huis om het ervaringsgat te dichten. We hebben eigenlijk alles goed gedaan. Het is een project van eerste klasse geweest. Ik kijk niet terug in de zin van ‘hadden we maar zus of zo gedaan’. We hebben gedaan wat we konden doen.”

Details
Waar zit dan het verlies in? Dat veranderde volgens Brouwer tijdens de race.

“Als je bijvoorbeeld naar de etappestart of havenrace in Kaapstad kijkt en die van Newport, is dat een wereld van verschil in hoe we de boot varen. Dat valt iedereen op. In het begin maakten we basisfouten, zoals toen we in de tweede etappe de exclusion zone binnen zeilden en daarmee 150 tot 200 zeemijl verloren. Dat is gewoon een grove navigatiefout. Maar ook dingen als zeilwissels en bepaalde manoeuvres, die veel te lang duurden. Op de Zuidelijke Oceaan gingen we in de Chinese gijp, wat we niet eerder hadden meegemaakt. We gingen in die etappe een tweede keer in de Chinese gijp en dat losten we al veel sneller op. Al doende leer je.”

“In de eerste etappe lagen we 200 zeemijl achter en in de zevende maar 7 mijl. Inmiddels praten wij in de nabesprekingen over de kleine details. Daar verliezen wij het op. We kunnen het een week lang volhouden en dan verandert het weer of de zeeslag. Het schakelen doen we te langzaam of niet goed genoeg. Dat zijn kleinigheden waarmee we in het begin helemaal niet bezig waren. We zijn dus al ver gekomen. Net als bij het olympische zeilen zit je op 95% van je kunnen en dan moet je die laatste 5% eruit halen. Dat is waar wij nu staan.”

Fysiek
Brouwer is het roerend eens met haar ploeggenoot Dee Caffari, die in een interview zei dat het voor de performance fysiek niet uit hoeft te maken of je met mannen, vrouwen of gemengd zeilt. De fysieke verschillen zijn niet maatgevend. Al helpt het volgens Brouwer wel dat ze met 3 extra vrouwen mogen varen:

“Dat heeft zijn voor- en nadelen. Je kunt iemand meer rust geven. Gerd-Jan Poortman heeft wel eens gezegd: ‘Wat is beter: een vermoeide Gerd-Jan Poortman of een gezonde, frisse Carolijn Brouwer tegen het einde van de race?’ Wat zij met 8 mannen voor elkaar moeten krijgen, is ongelofelijk. Wij hebben daar 12 mensen voor. Wij tillen met z’n vijven een zeil op, zij met z’n drieën. Maar die mannen moeten wel wakker worden gemaakt, want ze hebben maar 3 man aan dek en eentje daarvan stuurt. Wij hoeven niemand in z’n slaap te storen. Bij de wissel van de wacht, staan we echter op het deinzen van de golven met 3 vrouwen ons aan te kleden. Je loopt elkaar altijd in de weg. Bij alle hens aan dek liggen er 5 te slapen, die zich allemaal tegelijk in zeilkleding moeten hijsen. Dan wordt het daar beneden een kippenhok. Maar als wij deze boot met z’n achten zouden moeten varen, zou je ons kunnen opvegen.”

“Ik hoop dat SCA voor een tweede editie gaat. Ik weet niet of ik zelf van de partij zal zijn. Ik hoop het wel, maar ik moet het in mijn leven kunnen inpassen. Ik denk dat het zeker voor de Volvo Ocean Race geldt dat je niet bij je eerste deelname kunt pieken. Het niveau ligt enorm hoog. Nu kunnen wij zeggen dat we een keer dat rondje hebben gedaan. Dat scheelt zoveel. Bij de havenwedstrijden hebben we laten zien dat we niet onder doen voor de mannen. Nu is het zaak om dat 20 dagen lang vol te houden. Dat heeft dus met dat schakelen te maken. Het zit er nog niet helemaal in, maar het begint te komen.”

“Ondanks het zesje achter onze naam, denk ik dat we aan de wereld hebben laten zien wat wij kunnen en hoeveel progressie wij hebben gemaakt. Hopelijk opent dit voor de meiden in de toekomst meer deuren. Misschien niet in de Volvo Ocean Race, maar er gebeurt wereldwijd nog zoveel meer op het gebied van offshore zeilen. Ik denk dat er voor de meiden uit deze campagne meer mogelijkheden zullen zijn, dankzij wat wij in deze race hebben neergezet. Het zal moeilijk blijven, want deze tak van sport wordt door mannen gedomineerd. Er is tijd nodig om dat te doorbreken.”

Ons vermoeden wordt bevestigd:
ClubRacer schreef er al eerder over. Met gemengde reacties natuurlijk. Wat iedereen dacht maar niemand durfde te schrijven:
www.clubracer.be/2015/5/12/doet-gebrek-aan-fysiek-en-ervaring-sca-vrouwen-das-om-volvo-ocean-race
www.clubracer.be/2012/11/11/vrouwen-vrouwenteams-en-zeilen

En naderhand ook op Sailing Anarchy:

sayin’…

Tekst en interview: Diana Bogaards / Volvo Ocean Race