Team Brunel is de tropische depressie ingezeild. Hoewel de wind iets is afgenomen, waait de wind nog steeds met ruim 32 knopen (61 km/h) uit het zuidoosten. Volgens sommige voorspellingen krijgen de teams de komende uren windstoten tot 43 knopen (80 km/h) voor hun kiezen. En omdat de storm schuin van voren komt, houdt schipper Bouwe Bekking rekening met golven van ruim vijf meter hoog.

In feite is deze tropische storm een lagedrukgebied waar de luchtdruk extreem laag is. Dat betekent dat dit weersysteem zeer veel wind aanzuigt van de omliggende hogedruksystemen. Vandaar de hoge windsnelheden. Tijdens het passeren van zo’n systeem zal navigator Andrew Cape proberen de randen van het lagedrukgebied op te zoeken.

In het geval van een lagedrukgebied op het zuidelijk halfrond zal dat de westelijke rand zijn, want hier waait de wind met de klok mee om een lagedrukgebied heen. Aan de westzijde van dit gebied waait de wind dus uit een zuidelijke richting. De teams gebruiken deze zuidelijke wind als katapult. De komende uren wordt een tropisch achtbaanritje naar het noorden, waar bootsnelheden gehaald kunnen worden van zeker 30 knopen of 55 km/h. ”

Tekst: Robbert-Jan Metselaar

De voorspelde tropische storm lijkt nu een depressie te worden, waarmee de teams vrijdagmiddag te stellen krijgen. Oftewel, de vloot zal minder wind om de oren krijgen, maar evengoed nog steeds windkracht 7-8 met flinke uitschieters in de vlagen. Volgens Gonazalo Infante, de meteoroloog van de Volvo Ocean Race, krijgen de boten bovendien te maken met golven van gemiddeld 5 meter op de neus.

Op de website van Team Brunel schetst schipper Bouwe Bekking vandaag het bijkomende probleem van het naderende lagedrukgebied: “Tegen de tijd zitten we ingeklemd tussen de storm en het eiland Mauritius. Als we de storm compleet willen mijden, moeten we links om Mauritius heen. Maar omdat dat eiland vrij hoog is, staat daar wellicht geen wind. Gelukkig moet onze navigator Andrew Cape die knoop doorhakken.” Inmiddels is de stormwaarschuwing dus afgezwakt, wat de beslissing wellicht zal vergemakkelijken. Hoewel die nog steeds zal afhangen van de intensiteit van de depressie.

Ondertussen was de naderende tropische storm ook aan boord van MAPFRE het gesprek van de dag. Francisco Vignale, de Onboard Reporter van MAPFRE, schreef: “Het kan serieus worden of niet. Het beste wat we kunnen doen is klaar zijn voor als het 40 knopen gaat waaien. Zodat we sneller zullen zijn dan de rest.”

Nacht vol actie
Afgelopen nacht ging de Spaanse boot van schipper Iker Martinez aan de leiding. De variabele weersomstandigheden waren bijzonder lastig en hielden de zeilers continu bezig. Team Vestas Wind met de Nederlandse navigator Wouter Verbraak ging in een tijdsbestek van een uur en veertig minuten, tussen 4 en 5.40 uur Nederlandse tijd, wel achtmaal overstag (met de neus door de wind draaien). Dat betekent dat de bemanning acht keer het verplaatsbare gewicht van de ene naar de andere kant moesten sjouwen, een ware uitputtingsslag.

MAPFRE nam rond 2 uur het voortouw door als eerste overstag te gaan, waardoor het de meest oostelijke boot van de vloot werd en zo de koppositie goed kon verdedigen. Twintig minuten later begon de wind te draaien en besloot MAPFRE terug te klappen. Dit alles gebeurde binnen het gezichtsveld van de naaste concurrenten Abu Dhabi Ocean Racing, Dongfeng Race Team en het Nederlandse Team Brunel, die de Spaanse boot bovendien via AIS (Automatic Identification System) konden volgen.

MAPFRE gevangen in windstilte
Om 6.15 uur kwam koploper MAPFRE in de problemen. Francisco Vignale vertelt: “Het is 6.21 uur als ik dit schrijf en we ons in een klein windgat bevinden. Abu Dhabi vaart bovenwinds van ons en Brunel achter ons. Iedereen is aan dek en al het gewicht is naar voren gebracht. Periodes van geen wind zijn nogal intens, omdat je nooit weet wie daar het beste uitkomt en je hoopt die boot te zijn.” Dat bleek niet het geval te zijn voor de Spanjaarden, want de rest van de vloot kond dit windstille gebied omzeilen. Dit kostte MAPFRE uiteindelijk twee plekken.

Momenteel varen de Spanjaarden als tweede, 0,2 zeemijl achter Abu Dhabi Ocean Racing. Alvimedica ligt 0,5 nm achter de koploper en Team Brunel 1,5 nm. De verschillen zijn dus zeer gering. Ook het gat tussen de leider en Team SCA in zevende positie bedraagt slechts 13 zeemijl.

Weeral tegenslag voor Dongfeng
Gisteravond kreeg het Dongfeng Race Team van de Franse schipper Charles Caudrelier weeral met tegenslag te maken. De mastrail, het verbindingstuk tussen de mast en het grootzeil, bleek verbogen en gedeeltelijk los gekomen. Deze rail kan worden gezien als een gordijnrails. Zodra die niet meer goed geleidt, gaan de gordijnen moeizaam open en dicht.

Hetzelfde geldt voor het grootzeil. Als de mastrail niet langer recht is, wordt het lastig om bijvoorbeeld een rif in het zeil aan te brengen (zeiloppervlakte verkleinen bij harde wind). Kortom, een nieuwe uitdaging voor de bemanning om dit voor de naderende depressie op te lossen. Die schone taak werd voordekker Kevin Escoffier (FRA) toebedeeld. Hij voerde begin van de middag op 15 meter hoogte de reparatie uit.

De Volvo Ocean Race-vloot staat voor een belangrijke beslissing tijdens de tweede etappe van Kaapstad naar Abu Dhabi: wel of niet gebruik maken van een naderende tropische storm in de komende 24 uur. Vanavond moet het besluit worden genomen. Het Nederlandse Team Brunel van schipper Bouwe Bekking (Deventer) vaart momenteel in vierde positie, slechts 5,9 nautische mijlen achter koploper Abu Dhabi Ocean Racing.

Als Bekking en zijn Australische navigator Andrew Cape besluiten om ervoor te gaan, kan dat besluit Team Brunel maken of bijna letterlijk breken. Of ze worden met hoge snelheid over de Indische Oceaan gekatapulteerd richting Abu Dhabi. Of ze lopen in het natuurgeweld averij op. Een combinatie van beide behoort eveneens tot de mogelijkheden.

Besluit het duo om de storm te omzeilen, dan heeft de boot in ieder geval niet te lijden. De keerzijde is dat Team Brunel in dat geval het risico loopt om dagen tot zelfs een week achter te raken op de waaghalzen.

Volgens Gonzalo Infante, de meteoroloog van de Volvo Ocean Race, zou de tropische storm kunnen uitgroeien tot zowel een cycloon als een depressie. De zeven boten sterke vloot zal voor middennacht een beslissing moeten nemen.

Hoe dan ook, de wind wordt volgens Infante sterk met in het slechtste scenario vlagen tot wel 70 knopen (windkracht 12). Dat is meer dan de identieke Volvo Ocean 65’s tot dusver over dek kregen. “Persoonlijk denk ik dat de teams voor de storm gaan en dat ze zullen proberen om de favoriete voor-de-windse hoeken ten westen van het systeem te gebruiken”, aldus Infante.

Bouwe Bekking zei over het naderende dilemma: “Het grootste probleem zal zijn als de storm komt en golven van 7 meter tot gevolg heeft. Als we daar met 30 knopen overheen denderen, hoef ik niet uit te leggen wat er dan gebeurt. Er zullen dingen sneuvelen.”

Sinds zondagmorgen 23 november leidt het Nederlandse Team Brunel de inmiddels gecomprimeerde vloot richting Abu Dhabi. Na bijna vijf dagen racen bedraagt het verschil tussen Team Brunel en Team SCA in zevende positie slechts 32,9 nautische mijlen (60,9 km). De heftige beginfase van deze tweede Volvo Ocean Race-etappe maakte plaats voor rustig weer.

Na de start in Kaapstad op 19 november volgde de passage van de beruchte Agulhasstroom, één van de sterkste ter wereld, langs de zuidoostkust van Mozambique en Zuid-Afrika. De flinke zeegang stelde de zeven teams en boten behoorlijk op de proef. Team Alvimedica kwam er als eerste doorheen.

Het hogedrukgebied ten noorden van de vloot werd de daaropvolgende hoofdbreker voor de navigators. De vraag was wat het juiste moment was om naar het noorden te gijpen om het gebied van weinig wind te doorkruisen. Dat blokt de weg naar de passaatwind, die de boten weer zal laten accelereren. De hoek ten opzichte van deze passaatwind is van belang voor de bootsnelheid en de verdere tactiek.

Uiteindelijk maakte klassementsleider Abu Dhabi Ocean Racing op zaterdag als eerste de definitieve gijp naar het noorden. De vier boten op onderlinge zichtafstand volgden zes uur later. Pas toen het positierapport binnen was, verlegden ook de laatste twee (Team Vestas Wind en Team SCA) hun koers richting het noorden. Dit tweetal maakte eerder veel nautische mijlen goed door langer zuidelijk in meer wind te blijven.

Wisselende koppositie
De split van Abu Dhabi Ocean Racing pakte aanvankelijk goed uit. Schipper Ian Walker (GBR) en zijn mannen grepen in de vroege uurtjes van zondagmorgen de koppositie, maar verloren die korte tijd later al aan Dongfeng. Niet lang daarna nam Team Brunel van schipper Bouwe Bekking (Deventer) de leiding over.

Sinds zaterdagavond varen het Spaanse MAPFRE en het Chinese Dongfeng Race Team nek aan nek binnen een afstand van 1,5 nautische mijl (nm). Het laatste positierapport laat zelfs een gaatje van 0,5 nm zien, nu weer in het voordeel van MAPFRE. Het is al de hele dag stuivertje wisselen tussen deze twee rode Volvo Ocean 65’s.

MAPFRE’s Onboard Reporter Francisco Vignale schreef in zijn blog van vanochtend: “Dit is de onze vijfde nacht aan boord van MAPFRE en we liggen minder dan een mijl van Dongfeng vandaan. We kunnen zelfs de expressie op hun gezichten zien. Totdat de zon onder ging, lagen zij net voor ons. We hebben een zeilwissel gedaan, maar konden er niet langs komen. Ze hebben mij in de mast gehesen om de wind te checken en om te kijken welke zeilen zij hadden op hadden staan. Om 23 uur [Nederlandse tijd] zeilde Team Brunel 8 nm voor ons en hadden we Dongfeng stuurboord [rechts] van ons. Om 3 uur ’s ochtends waren we voorbij Dongfeng. Dit is echt intens zeilen.”

Ondertussen is Abu Dhabi Ocean Racing als meest noordelijke boot, nu zeilend in vijfde positie, wat afgezakt naar de rest van de vloot. Team Brunel vaart voor de tweede achtereenvolgende dag aan kop. Het hogedrukgebied beweegt zich een beetje naar het oosten en de kans bestaat dat een tropische cycloon zich ten noordoosten van Madagascar ontwikkelt. De vloot bevindt zich op dit moment ten zuidoosten van Madagascar.