Het is definitief voorbij. Jérôme Delire en Caroline Dieu hebben maandag 10 november officieel hun deelname aan de Transat Café L’Or beëindigd. Het Belgische Class40-duo geeft op in Tenerife na een breuk aan de rail van de grootzeil die ze niet konden repareren. Het markeert het trieste eindpunt van een Transat die begon met hoge verwachtingen, die al snel overschaduwd werd door een incident dat tot ver buiten de zeilwereld voor ophef zorgde.
Voor Delire en Dieu is deze opgave het slotakkoord van een race die ze niet snel zullen vergeten. Hun Innovad Group-XLG vertrok eind oktober vol goede moed vanuit Le Havre richting Fort-de-France op Martinique. De omstandigheden waren gunstig, het duo zat goed in de wedstrijd en de boot presteerde naar behoren. Totdat woensdagmiddag 30 oktober alles veranderde in de Golf van Biskaje.
Woensdag 30 oktober: het vliegtuigincident
Rond het middaguur UTC (13.00 uur Belgische tijd) kapseisde hun Class40 plotseling. Delire en Dieu beweerden dat de luchtstroom van een laagvliegend vliegtuig – dat ze omschreven als een privéjet type Falcon 50 – hun boot letterlijk omver blies.
“Met de kracht van de luchtstroom werd de boot instantaan omver geblazen, in een halve seconde”
vertelde Delire later aan persbureau AFP. Hun gennaker lag in het water en scheurde.
Het vliegtuig maakte volgens het koppel drie passages boven hun boot, zonder enig radiocontact op te nemen.
“Hij heeft ons bij zijn eerste passage al omver geblazen, dus hij moet zeer goed gezien hebben dat het zeil in het water lag”,
fulmineerde een gefrustreerde Delire. Caroline Dieu filmde zichzelf en haar partner kort na het incident, beiden zichtbaar emotioneel en in tranen.
“Het is een ramp. Onze spinnaker ligt in flarden, dit alles omdat iemand in een privévliegtuig een mooie foto van onze boot wilde maken”, zei ze huilend in de camera.
Die video ging razendsnel viraal op sociale media. Duizenden zeilers en niet-zeilers leefden mee met het Belgische koppel. De verontwaardiging was groot: hoe kon een piloot zo onverantwoordelijk handelen? Het verhaal leek glashelder – tot vrijdag 31 oktober.
Vrijdag 31 oktober: de Franse Marine spreekt tegen
Twee dagen na het incident kwam de Franse Marine nationale met een compleet andere versie van de feiten. Via het SIRPA (Service d’Informations et de Relations Publiques des Armées) onthulde de marine dat het geen privéjet was, maar een Falcon 50 van de Franse marine op surveillance- en reddingsmissie in de Golf van Biskaje.
Het toestel had om 12.12 uur een radarecho zonder AIS-signaal gedetecteerd en naderde volgens standaard operationele procedure om te identificeren en eventueel hulp te bieden.
“Het vliegtuig passeerde op 200 meter afstand lateraal, conform de operationele procedure”, meldde het SIRPA.
De cruciale tegenstelling: volgens de bemanning van de Falcon 50 zagen zij “het zeilschip dat steeds meer ging hellen en naar het loef werd getrokken door zijn gennaker” – vóórdat ze passeerden. “Het zeilschip loefde dus op vóór de passage van het vliegtuig”, concludeerde de Marine nationale. Er waren volgens hen niet drie maar twee passages, beide op meer dan 200 meter afstand.
De marine benadrukte dat de gevolgde procedure “conform de reglementaire operationele praktijken” was. Beide partijen stonden op VHF-kanaal 16, maar er vond geen radiocontact plaats.
Twee versies, één waarheid
De discrepantie tussen beide verhalen was aanzienlijk en leidde tot verhitte discussies in de zeilwereld. Enerzijds het emotionele, persoonlijke verhaal van twee zeilers die overtuigd waren dat ze slachtoffer waren geworden van roekeloze piloot. Anderzijds het officiële, zakelijke rapport van een militaire instantie die haar protocollen gevolgd zou hebben.
Vragen bleven hangen. Kan een vliegtuig op 200 meter laterale afstand nog invloed hebben op een Class40? Was de boot inderdaad al aan het loeven door te veel druk op de gennaker? Of was 200 meter toch te dichtbij voor een straalvliegtuig dat met hoge snelheid een licht zeilschip passeert? Objectieve waarnemers wezen erop dat beide scenario’s technisch mogelijk waren, maar dat het zonder onafhankelijke getuigen of sensoren onmogelijk was om met zekerheid te zeggen wat er gebeurde.
Delire en Dieu bereikten enkele dagen later A Coruña, waar alle Class40’s een verplichte driedaagse tussenstop maakten vanwege een zware depressie op de Atlantische kust. Ze hadden de gescheurde spinnaker vervangen en waren vastbesloten om door te gaan.
“Ik weet niet of we deze race zullen uitzeilen, maar ik kan je zeggen dat we er alles voor zullen doen en dat we het verdiend zullen hebben”, zei Delire nog vol strijdlust.
Maandag 10 november: definitief einde
Die strijdlust bleek niet genoeg. Na hun vertrek uit A Coruña werd het Belgische duo opnieuw getroffen door pech. De rail van hun grootzeil brak – averij die het onmogelijk maakte om de boot nog efficiënt te zeilen. Pogingen om de schade te repareren mislukten. Maandag 10 november maakten Delire en Dieu hun opgave officieel in Tenerife.
Voor het koppel, dat in het dagelijks ook samenleeft is, betekent dit het einde van een droom die al snel een nachtmerrie werd. Ze zijn de eerste Belgen die opgeven op deze editie van de Transat Café L’Or.
Hun collega-landgenoten Sacha Vandenbrouck (met Thomas Lurton op “Ose ta victoire”) en Gaëtan Thomas (met Jean-Baptiste Ternon op “Ocean Connect-The Sea Cleaners”) zeilen ondertussen verder richting Fort-de-France.
De grotere klassen – Ultim, Ocean Fifty en Imoca – zijn al aangekomen in Martinique. Voor Delire en Dieu rest nu de frustrerende taak om hun Class40 Innovad Group-XLG veilig naar huis te brengen, wetende dat ze technisch en mentaal alles gegeven hebben, maar dat het lot tegen hen was.
Van hoop naar teleurstelling
Het verhaal van Delire en Dieu op de Transat Café L’Or 2025 zal de geschiedenis ingaan als een van de meest besproken en controversiële episodes van deze editie. Van een veelbelovende start, via een viraal incident dat wereldwijd aandacht trok en een publieke confrontatie met de Franse Marine nationale, tot een technische opgave die alle inspanningen teniet deed.
Of het vliegtuig nu wel of niet verantwoordelijk was voor de eerste avarie, het maakte uiteindelijk weinig uit. De breuk aan de grootzeilrail – een puur technisch defect zonder externe oorzaak – besliste over hun lot. Soms is zeilen niet alleen een strijd tegen de elementen of tegen concurrenten, maar vooral een test van materiaal en doorzettingsvermogen. Voor Delire en Dieu was het deze keer net iets te veel.
Over de Transat Café L’Or
De Transat Café L’Or (voorheen Transat Jacques Vabre) is een prestigieuze tweejaarlijkse transatlantische zeilrace tussen Le Havre in Frankrijk en Fort-de-France op Martinique. Het evenement trekt verschillende klassen: Ultim (gigantische trimarans), Ocean Fifty, Imoca en Class40. De Class40-boten, met hun lengte van 12 meter de kleinste monohulls in het veld, zijn de enige klasse die een tussenstop mag maken.
Deze editie werd voor de Class40’s gemarkeerd door een ongeplande escale in A Coruña vanwege de extreme weersomstandigheden. De race test niet alleen de zeilerscapaciteiten van de bemanning, maar ook de betrouwbaarheid van materiaal over duizenden zeemijlen in vaak uitdagende omstandigheden.
