De Friese schipper Angela Brandsma en haar team Power of Seattle Sports hebben de vijfde plaats behaald in de Musto South Atlantic Challenge, de tweede etappe van de Clipper Round the World Race 2025-26. Na een razendsnelle oversteek van tien dagen en 36 minuten eindigde het team dinsdagavond 4 november in Kaapstad, slechts 21 minuten achter winnaar Gosh. Door een tactische keuze voor de scoring gate en een conservatieve zeilstrategie scoort Brandsma uiteindelijk evenveel punten als de nummer twee.

De finish in Kaapstad was allesbehalve relaxed.

“Je zit in één keer heel dicht bij de wal. De bemanning is natuurlijk niet meer gefocust, terwijl de zeilen nog naar beneden moeten en er nog van alles moet gebeuren”, vertelt Brandsma.

Alsof dat nog niet genoeg was, kwam er vanaf de Tafelberg een storm van veertig knopen opzetten.

“Geen pretje, maar het is allemaal goed gegaan.”

Op de kade wachtte een complete verrassing: haar ouders stonden haar op te wachten.

“Ik wist dat ze naar Seattle zouden komen, maar ik had ze hier nooit verwacht. Donderdag hadden ze het er thuis over, vrijdag hebben ze geboekt en zaterdag zaten ze in het vliegtuig. Ik moest echt keihard huilen toen ik ze zag.”

De radiostilte van de laatste dagen bleek verklaarbaar – haar ouders zaten onderweg naar Zuid-Afrika.

Spannende ontknoping met zuidelijke route

De laatste twee etmaaldagen leverden een zenuwslopende strijd op. Team Power of Seattle Sports koos voor een zuidelijkere koers dan de rest van de vloot, wat in eerste instantie uitstekend uitpakte.

“We hadden veel wind en kwamen in één keer heel dicht bij nummers twee en drie. In 24 uur hadden we 80 mijl goed gemaakt op de top twee, dus toen lagen we nog maar 8 mijl achter ze.”

Maar het tij keerde toen het team noordelijk richting Kaapstad moest koersen. De windvoorspelling veranderde onverwacht en Power of Seattle Sports kwam langer in een windwak terecht dan de concurrentie.

“In één nacht verloren we 60 mijl op die nummers twee en drie. We krijgen maar één keer per 24 uur voorspellingen aan boord. In dat etmaal is dat windwak zich anders gaan gedragen en voeren wij er middenin.”

De vierde plaats glipte door de vingers, maar de eerder gewonnen scoring gate leverde drie extra punten op. Samen met de zes punten voor de vijfde plek behaalde het team de score van een tweede plaats.

“In het totaalklassement verandert er in de top vijf helemaal niks. We komen alleen iets dichterbij, want we staan vierde op nog maar één punt achter de nummer drie.”

Tactische zet met scoring gate loont

Aan het begin van de etappe nam Brandsma een bewuste tactische beslissing door koers te zetten naar de scoring gate.

“Ik wist dat dat verlies zou opleveren. We zaten al iets boven de rhumb line, dus voor ons was het ongeveer 100 mijl extra. We gingen aan kop en zouden daardoor als eerste door de scoring gate gaan en dan heb je drie punten in de pocket.”

De strategie bleek achteraf juist te zijn.

“De teams die de scoring gate hebben genomen, zijn allemaal achter ons gefinisht. Dus het was uiteindelijk voordeliger om die niet te nemen.”

Het verlies beperkte zich tot de vierde positie in zowel de etappe-uitslag als de Ocean Sprint, het gemeten tijdvak tussen twee vooraf bepaalde lengtegraden.

Brandsma benadrukt dat veel beslissingen worden bepaald door de toestand van de crew.

“Het was heel onstuimig. We hadden al drie nachten onder spi gezeild. Ze vonden het lastig sturen, dus dat kostte veel energie. Iedereen was moe. Toen hebben we op een avond besloten om de spi naar beneden te halen.”

Die keuze kostte mogelijk een punt in de Ocean Sprint, maar Brandsma is tevreden:

“We doen gewoon mee in de top. Als we consequent in de top vijf varen, dan komt het podium in zicht. Het is een marathon, geen sprint.”

Zeilgarderobe blijft intact door conservatieve aanpak

In tegenstelling tot veel concurrenten is de zeilgarderobe van Power of Seattle Sports nog compleet intact – een cruciale factor voor het vervolg van de race. Elk team krijgt namelijk maar één set zeilen voor de hele wereldomzeiling.

“Daarom ben ik blij met hoe we op bepaalde momenten conservatief varen. Je moet finishen met de zeilen en die moeten hijsbaar zijn. Ze moeten de wind kunnen vangen en je moet er mee vooruit kunnen komen.”

De regels zijn streng: elk team heeft een tegoed van vijfhonderd pond voor zeilreparatie. Daarbovenop volgen strafpunten.

“Per vijfhonderd pond krijg je een strafpunt, wat afgekapt is op vijf punten. Er zijn best wel wat boten die daar al op zitten”, aldus Brandsma.

Ze kijkt alvast vooruit naar de cruciale slotfase van de race.

“Het einde van de race vanuit Seattle naar Panama en van Panama de Atlantische Oceaan over, is allemaal spinnakerwerk. Dan gaat het er wel om wie er nog fatsoenlijke spinnakers heeft.”

Haar strategie om iets conservatiever te varen terwijl het team toch in de top vijf blijft, lijkt zijn vruchten af te werpen.

“Mijn doel is om dan maar iets conservatiever te zijn en toch nog steeds top vijf te varen.”

Zeeziekte teistert bemanning maar verbetering is zichtbaar

De voorspelling van Brandsma voorafgaand aan de start in Portsmouth blijkt te kloppen: zeeziekte speelt een belangrijke rol.

“De eerste etappe was echt een slagveld. Ik had achttien crew. Op de ene wacht had ik op een gegeven moment nog maar twee mensen aan dek, op de andere wacht drie mensen. De rest was allemaal ziek. Benedendeks was het gewoon een slagveld.”

Gelukkig is er verbetering zichtbaar bij de vaste kern.

“De mensen die de wereld omgaan, gaan nu wel beter. Van de nieuwe bemanningsleden die aan boord komen, zijn sommigen vier of vijf dagen uit de running. Maar goed, de etappes zijn lang genoeg, dus die komen er vanzelf wel uit.”

In Kaapstad verlaten vier bemanningsleden het team en komen acht nieuwe zeilers aan boord. Brandsma ziet dit als onderdeel van de race-dynamiek.

“Er zijn ook negen mensen die al vanaf de eerste etappe aan boord zijn, dus er zijn nu meer coaches. Zij kunnen ook helpen om de nieuwe crew te coachen.”

Ze heeft de vaste kern gevraagd een coachplan op te stellen.

“Het is de bedoeling dat zij straks zelf de boot gaan runnen. Als ze tegen problemen aan lopen, dan ben ik er natuurlijk voor ze.”

Voorbereiding op beruchte Roaring Forties

Op 16 november start de derde etappe van Kaapstad naar de westkust van Australië. Een pittige race van 4.800 nautische mijlen langs Kaap de Goede Hoop en door de beruchte Roaring Forties. Brandsma is realistisch over de voorbereiding:

“Dat kun je niet echt. De mensen die nieuw zijn, hebben nog nooit op de oceaan gevaren. Laat staan vier weken achter elkaar. Het duurt acht tot tien dagen voordat die echt in hun ritme komen en snappen hoe het operationeel werkt aan boord.”

De eerste etappe was direct zwaar met vijftig knopen wind in de Golf van Biskaje.

“Het was direct volle bak. Naar Kaapstad toe hadden we ook 51 knopen, maar dat was prima voor de mensen die al langer aan boord waren en de windhoek was oké. In de Golf van Biskaje heb je de hele wasmachine van golven en was het aan de wind. Nu hadden we een soort van ruime wind en dat is relaxter.”

Voor de komende etappe verwacht Brandsma ook veel ruime wind, al blijft het weer onvoorspelbaar.

“Je hebt gewoon echt van die stormwolken. Ik heb daarom een regel aan boord. Het moment dat zoiets naar ons toe komt, gaat de spinnaker naar beneden. Als we nog geen rif hebben, gaat die erin. We gaan er vanuit dat in iedere dreigende wolk zestig knopen wind zit. Daarmee hebben we al een paar keer onszelf gered. Ik ben daarin heel conservatief.”

Over de Roaring Forties

De derde etappe draagt de naam Roaring Forties, refererend aan een band van sterke westenwinden tussen 40° en 50° breedtegraad op het zuidelijk halfrond. De term is in de 17e eeuw door zeelieden bedacht en verwijst naar een gebied dat bekend staat om zijn krachtige en aanhoudende winden. In combinatie met grote golven en een woelige zee zijn de Roaring Forties een iconisch en zeer gerespecteerd zeilgebied waar droog en warm blijven van levensbelang is.